Alex Haley'in Malcolm X Otobiyografisi

Alex Haley'in Malcolm X Otobiyografisi

Alex Haley'in Malcolm X Otobiyografisi

Alex Haley'in Malcolm X Otobiyografisi

"Beyaz adam gülmesini beceremez. Sadece dişlerini göstererek sırıtır o. Ama biz biliriz nasıl gülüneceğini. Katıla katıla güleriz biz, ta içimizden"

Malcolm X'in bibliyografyası ya da bibliyografyasının bir kısmı pek çok yayın evi tarafından yayımlanmıştır. Fakat kitaplar irdelendiğinde ve karşılaştırıldığında bu kitapların yeterince kapsamlı olmadığı anlaşılır. Çünkü bilgi eksiltilerek verildiğinde kitaplar pek sağlıklı olmuyorlar. Hele ki bu Malcolm gibi bir şahsiyetin bibliyografyası olunca eksik basılan kitaplar bilgi karmaşasına sebep oluyor. Malcolm X'in hayatını ele alan en kapsamlı kitap Alex Harley'in kaleme aldığı İnsan Yayınları'ndan çıkan kitaptır. Alex Harley'in yazdığı bu kitap aslında bir otobiyografidir. Çünkü kitap yazar ile Malcolm'ün ropörtajlarından, sohbetlerinden oluşmaktadır.

Kitabın önsözü yüzden fazla sayfadan oluşmaktadır. Yazar burada kitabın nasıl yazılmaya başlanıldığını, Malcolm ile olan ikili ilişkilerini ve yazarın bu ikili ilişkiye bakışını anlatır. Bu önsöz kitabı anlamamıza ve Malcolm'ün fikirlerini anlamamıza yardımcı olacak niteliktedir. Önsöz desek de bu önsöz, diğer kitapların önsözünden farklıdır. Aslında önsözü okumak bile bize Malcolm'ün fikirleri hakkında kalıcı bilgiler veriyor.

Kitap, önsöz dışında on dokuz bölümden oluşur ve her bölüm ayrıntılı bir şekilde işlenir. Bu kitap bir otobiyografi kitabı olsa da aynı zamanda kısmi olarak röportaj kitabı da sayılabilir. Kitabın hacimli olması ilk başta okuyucuyu korkutsa da sonradan kitabın son sayfasına gelindiğinde kitap bittiği için okuyucu üzülür. Çünkü bu kitap, bir hayattan ziyade bir fikri anlatır ve bu fikir modern dünyanın yeniliklerine ve sanal haberlerine inananların kabul edemeyeceği: modern dünyanın gösterişine kapılmayanları ise fikrinin öfkelenmesine sebep olur.

Bu kitap hiç kuşku yok ki sadece bir hayat hikâyesinden ibaret değildir. Evet, belki bu kitap Malcolm'ün hayatını anlatıyor olabilir ama kitapta sadece bir hayat hikâyesi yoktur. Bu kitapta Malcolm üzerinden bütün siyahların hayatları, sorunları, ihtiyaçları, dışlanmışlıkları, otoritenin siyahîleri küçük görmesi gibi konuları ele alır. Malcolm'ün Muhammed Elijah ile başlayan yenilenme hareketi (Müslüman oluşu) kendini sürekli güncelleyerek fikirsel olarak değişmeler göstererek devam eder. Bu fikirsel gelişim öylesine kuvvetlenir ki Malcolm kısa sürede tanınmış bir siyahî olarak Amerika'da ve diğer ülkelerde nam salar. Bir zaman sonra Elijah ile yolları ters düşer ve Malcolm kendi bildiği yoluna devam eder. Malcolm'ün istediği gerçek hakikatin yolunda yürümek ve gerçek hakikate hizmet etmektir. Fikri hiç değişmeden siyahilerin durumlarını ve sorunlarını ele almaya devam eder. Onun kaybedecek zamanı yoktur ve zamana önem verir:"Benim hiç tahammül edemediğim kimseler, saat kullanmayan kimselerdir; çünkü bu tip insanlar zamanın farkında olmazlar. Her işimizde zamana verdiğimiz değer ve duyduğumuz saygıdır başarıyı ya da başarısızlığı belirleyen."

Fakat hac ziyaretinden sonra beyazlara karşı görüşleri biraz yumuşa da o suikast sonucu vefat edene kadar siyahîlerin sorunları için uğraşmaktan vazgeçmez.

Malcolm bütün siyahîlerin sorunlarını en iyi bilenlerdendir. Çünkü o Amerika'da olan siyahîlerin yaşadıkları en kötü mekanları görmüş, içinde yaşamış ve içinde çöküntüye doğru sürüklenmiştir. Kendi sürüklendiği gibi diğer sürüklenen siyahîleri görmüştür. İşte bu sebepten dolayı siyahîlere otoritenin yaptığı zulmü daha iyi görmüş ve bunun son bulması için uğraşlar vermiştir. " Bütün siyahîler öfkelidir ama ben daha çok öfkeliyim" diyerek siyahîlerin sorunları ile uğraşmaya devam etmiştir. Bir süre sonra artık o bütün beyazlar için ve otoriteye boyun eğmiş otoriteden beslenen siyahîler için sorundur" Bazılarının " Amerika'yı titreten adam" bazılarının " Amerika'da bir isyan çıkarabilecek veya bir büyük mücadele adamının ibretlerle ve acılarla dolu hikâyesi; engellenemeyen bir özgürlük savaşının, ne pahasına olursa olsun hakikate ulaşma yoluna adanmış yenilmez bir iradenin, insanlık onurunun, insan dirayet ve haysiyetin hayat hikayesidir"

Malcolm davasında haklıdır ve bu hak tüm siyahlarındır. Bunu ancak bütün siyahîler el ele vererek yapmalıdır:

"Hadi oturayım, kafalarına güvendiğim adamlarla konuşayım; hepimizin ihtiyaç duyduğu şey aynı, bir parça çılgınlık"

Alex Haley, Malcolm X, İnsan Yayınları, 8. Baskı, 2016.

İbrahim Halil Sönmezgül - 31.10.2016

,

959

İbrahim Halil Sönmezgül Hakkında

İbrahim Halil Sönmezgül

Türk Dili Edebiyatı Anabilim Dalı Yüksek Lisans öğrencisi

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin