Kitap Haber

Bir insanın kafa konforunu bozmak istiyorsanız,o insana doğru bildiği yanlışları anlatın. Mesela, demokrasi hayranı olan birinin kafa konforunu bozmak istiyorsanız, demokrasinin çıkış ve olgunlaşma sürecinde, demokrasi ile çelişen uygulamaları ve anlayışları anlatmanız yeterli olur.

Dindar bir müslümanın kafa konforunu bozmaya niyetiniz var ise; İhsan Eliaçık kitapları okutturmanız yeterli olacaktır. İlk okutturacağınız kitapta “Bana dinden bahset” kitabı olmalı.

Kitaptaki bütün fikir ve anlayışlara katıldığımı söyleyemem. Ama kendi doğrularımı sorgulama vesilesi olması hasebi ile; ufuk açan, kafa konforumu bozan bir manifesto diyebilirim.

Kitapta bahsi edilen konular, sokaktaki vatandaştan akademisyen olan vatandaşa kadar hemen her bireyin bildiği konular. Fakat, aslında bilmediği konular. Konulara öyle bir perspektiften yaklaşılıyor ki, kabul etmediğiniz fikirlere dahi itiraz edemiyorsunuz.

Yazarın kullandığı dil; kesinlikle, ilahiyatçı, vaiz, hoca, akademisyen, entelektüel bir dil değil. Halkın dili ile yazılmış kitap. Yani, kitapta anlatılanları anlamak için etiket ve diplomaya ihtiyaç duymuyorsunuz.

İzah etmekten ziyade, sorgulayan bir tarz ile konulara yaklaşılmış. Yanlış anlayış ve yaklaşımlar derinlemesine eleştirilirken; “olması gereken şekil” kısmı eksik kalmış gibi.

İhsan Eliaçık; salt bilgi vermekten ziyade, yöntemi vermeye çalışıyor. Eleştirel yaklaşım. Sorgucu anlayış. Gerçekçi iman anlayışı.

Hikmet ve hakikatin tekrar gün yüzüne çıkması, insanlardaki yanlış din algısının değişmesi için, bakış açılarının değişmesi gerektiği tezini savunuyor.

Kavramlara yüklediği yeni anlamlar ve genel olarak vermek istediği yöntem/bakış açısı ile yeni bir din felsefesi dili oluşturduğunu söyleyebiliriz.

İhsan Eliaçık’ın hemen her eserinde olduğu gibi bu eserinde de, Mehmed Akif Ersoy etkisi bir çok makalede göze çarpıyor. Ali Şeriati ve Muhammed İkbal ise etki konusunda ikinci yarının birer çeyreği mesabesinde kendisini gösteriyor.

Bazı ayet yorumlamalarında “zorlama yorumlar” açıkça sırıtıyor. Geleneksel anlayışı eleştireyim derken, bazen “absürd” diyebileceğimiz bir kısım sapmalar görülebiliyor. Resulullah’ın (sav) görüştüğü cin taifesinin Nusaybinli bir kafile olması gibi yorumları buna örnek verebiliriz.

Bu kitabı okuduktan sonra eleştirenler çok olacaktır. Fakat yazar, gelebilecek eleştirilere önceden cevap vermiş zaten. Eleştiri yapacak kişilerin, satır aralarını iyi okumaları gerekiyor.

İhsan Eliaçık’ın en çok eleştirildiği yön, “dinde reform” yaptığına dair suçlamalardır. Eliaçık, bu eleştirilere çok net cevap veriyor. “dinde reform değil, deforme edilmiş dinin, aslına döndürülme çabası” diye.

İhsan Eliaçık’ın fikirlerinden istifade etmenin yolu, bahsettiği konularda araştırma yapıp, “hakikate talip olma sorumluluğunu” yerine getirmek ile mümkündür.

“Bana dinden bahset” diyor İhsan Eliaçık.

Hayattan, gerçekten, oluşlardan, insandan, kainattan, sosyal kurallardan, vicdandan, haktan, hukuktan bahset diyor. Ritüeller ile hikmet arasındaki ince farkı göstermeye çaba sarf ediyor. Bütün zehirli okları üzerine çekme pahasına “mevcut anlayış, yanlış anlayış arkadaş” diyor.

Hayatın içinden çekilmiş bir dinin bir fayda vermeyeceğini anlatıyor. İnsan davranışlarında belirgin unsur olmayan din anlayışının afyon etkisi yaptığını anlatıyor.

“Bana dinden bahset” en çokta din bezirganlarını rahatsız edecek bilgiler içeriyor. Çünkü, dinden geçinenlerin tekerine çomak sokuyor. Bezirganların sermayesini elinden alıyor.

Bu kitabı anlamak için okuyup, bitirdiğinizde zihni ve ruhi anlamda hırpalandığınızı hissedeceksiniz. Öyle ki, zihninizde uçuşan üç yüz kelimenin hemen hepsi “acaba” kelimesi olacaktır.

Kitabın bitmesinden sonra üzerinde durmaya başladığım konu, “din mi hayatın bir parçası yoksa hayat mı dinin bir parçası?” sorusuna cevap aramak oldu. Cevabı merak edenler için, ipucu vereyim. Din, hayatın kendisidir!

Bana dinden bahset
R.İhsan Eliaçık
İnşa yayınları