Kitap Haber

Bilim, günümüzde, büyük bir itibar  görmekte. Açıkçası, bilim ve kullandığı yöntemlerde özel bir şey bulunduğu yaygın bir biçimde kabullenilmiş bir inanç. Sözgelimi; bir iddiaya, bir akıl yürütme şekline ya da  bir araştırmaya bilimsel ön nitelemesi, bir tür gerçeklik ima etmesi amacıyla kullanılmakta. Yazar bilimin bu kadar hürmet görmesinin nedenini sorguluyor.

Bilimin doğası ve bilim felsefesi üzerine yazılan bu kitapta, bilimsel doğruya giden yollar sorgulanmakta ve bu yolların doğruya ne derece yaklaştırdıkları irdelenmektedir. Karl Popper, Thomas Kuhn, Lacatos, Feyerabend gibi bilim filozoflarının görüşleri açıklanmakta ve sıkça atıfta bulunulmaktadır. Yazar bilimin doğası, konumu ve yöntemleri üzerine değerlendirmede bulunmakta ve olabildiğince özgün sonuçlara ulaşmaktadır.

Bilimin biricik yönteminin olmadığını, bilimin tarihine, sosyolojisine inerek, irdeleyip anlamanın gerektiğini söylemektedir. Bununla birlikte bilimi kimsenin tekeli altına almaya hakkının olmadığını anlatır. Her ne kadar bilim kesin sonuçlara ulaşsa da insan ürünü olduğu için eksik yanlarının olabileceğini gösterir. Bilimsel görüşlerin yorumlanması, eleştirilmesi anlamlandırılması gerektiğini vurgular. Kitabın genelinde bilimin belli görüşlerin tekeli altına alınması hem bilimin kokuşmasına hem de bilimle yaşam/toplum, kültür, teknoloji bağının sağlıksız biçimde kuramamasına yol açacağı anlatılır.

Bilimin vazgeçilmezleri olan gözlem, tümevarım, tümdengelim yöntemlerinin eksik yönleri ve bunların yetersizlikleri örneklerle açığa vurulmakta, bilime üç yaklaşım irdelenmektedir. Bilimsel sorgulama biçimlerini sorgulama ve eksik yönlerini açıklayan kitap okuyan kişiye geniş pencereden bakma imkanı sağlar. Bilimin sorgulanmasına ve eleştirel olabileceğine dair görüşlerin vurgulanması okuyucunun ufkunu açar ve bilimsel düşünmeye katkı sağlar.

Net olarak ifade edecek olursak; kitapta bilimin naiv tümevarımcı yorumun kusurları ve tümevarımcı yorumunun kusurları gösterilerek, tümevarımcı yoruma alternatif yorumların ana hatlarını çiziliyor ve bu görüşler eleştiriliyor.

Ayrıca kitabın on iki ana başlığı şöyledir:

1. Tümevarımcılık: Deney Olgularından Çıkarılan Bilgi Olarak Bilim
2. Tümevarım Problemi
3. Gözlemin Teoriye Bağımlılığı
4. Yanlışlamacılığa Giriş
5. Sofistike Yanlışlamacılık, Yeni Tahminler ve Bilimin Gelişmesi
6. Yanlişlamacılığın Sınırları
7. Yapılar Olarak Teoriler: 1. Araştırma Programları
8. Yapılar Olarak Teoriler: 2. Kuhn’un Paradigmaları
9. Bilim Öznesiz Bir Süreç
10. Doğruluk, Realizm ve Enstrümentalizm
11. Radikal Enstrümentalizm
12. İki Radikal Eleştiri: Materyalizm ve Epistemolojik Anarşi

İyi okumalar.

Bilim Dedikleri
Alain Chalmers
Vadi Yayıncılık
Çev : Hüsamettin Arslan