Biraz da LibreOfffice Ofis Yazılımı Lobisi Yapalım

Biraz da LibreOfffice Ofis Yazılımı Lobisi Yapalım

Biraz da LibreOfffice Ofis Yazılımı Lobisi Yapalım

24.02.2014 - Alıntı
Biraz da LibreOfffice Ofis Yazılımı Lobisi Yapalım

Bilgisayar kullanımının önemli bir parçası olan belge üretimini birçok farklı yazılımla yapmak mümkün. Ancak çoğumuzda bunun tek bir aracı var gibi bir düşünce hakim. Bu, Microsoft adlı şirketin pazarlama taktikleriyle ulaştığı bir sonuç. Biliyorsunuz, artık iş alımlarında bile adı geçen Microsoft Office'den bahsediyoruz. Yüzlerce liralık fiyatı nedeniyle çoğumuzun "korsan" olarak kullandığı ofis yazılımı. Okulda, işyerinde veya arkadaşlarımızdan gördüğümüz, bazen gıcık olduğumuz ama idare ettiğimiz yazılım.

Aslında Microsoft Office'in yaptığı işlerin aynısını yapan ama özgürce ve ücretsiz olarak kullanabileceğiniz başka bir yazılım daha var.

Ancak herkes Microsoft Office kullanırken bireysel olarak diğer yazılıma geçmek çok da mümkün değil. Diğer insanları ikna etmek de çok kolay değil gibi görünüyor.

Yine de durum umutsuz değil. LibreOffice adındaki özgür ofis yazılımı bize ücretsiz ve özgür bir kullanım vaad ediyor. Güvenli olması da cabası.

Hele ki geçtiğimiz hafta çıkan 4.2 sürümünden sonra daha da umutlanmamak elde değil. Zira topluluk tarafından büyük bir heyecanla duyurulan bu sürümün özellikle daha önceden yaşanan Microsoft Office'le uyumluluk sorunlarını aşacağı söyleniyor.

Türkiye'den de iki yazılım geliştiricisinin katkısı bulunan LibreOffice'in Türkiye'deki destekçilerinden Zeki Bildirici'yle görüşüp bu konudaki merakımızı gidermeye çalıştık.

Öncelikle bilmeyenler için: LibreOffice nedir?

LibreOffice en kolay ifadeyle bir özgür ofis yazılımıdır. Fakat bu aslında LibreOffice için yeterli bir tanımlama değildir, biz LibreOffice'i üretkenlik takımı olarak tanımlıyoruz. Bileşenleri en basit işlevden en karmaşık işlevleri yerine getirebilmektedir. Writer kelime işlemcisi, Calc hesap tablosu, Impress sunum, Base veritabanı, Math formül düzenleme aracı temel bileşenleriyle LibreOffice'i ofis yazılımları arasında tam bir İsviçre çakısı olarak değerlendirebiliriz.

LibreOffice bir özgür yazılım olarak, insanlığın ortak emeği sonucu ortaya çıkmıştır. Dünya çapında birçok gönüllü geliştirici tarafından üretilen bir yazılımdır.

LibreOffice, OpenOffice.org özgür ofis yazılımın mirasçısı diyebiliriz. Sun Microsystems şirketinin Oracle tarafından satın alınması ve bu şirketin izlediği yol sebebiyle, birçok OpenOffice.org geliştiricisi şirketle yollarını ayırıp, LibreOffice'i ortaya çıkardılar. LibreOffice'in bağımsız ve sürdürülebilir biçimde ilerlemesi sağlamak amacıyla bütün dünyadan gönüllüleri birleşip Almanya'da The Document Foundation (Türkçesi: Belge Vakfı) adıyla resmi bir vakıf kurdular. The Document Foundation sayesinde LibreOffice kendi ayakları üzerinde ilerlemektedir.

Özgür bir yazılım olan LibreOffice veya diğerlerini kullanıcılar niye tercih etmeli?

LibreOffice'i tercih etmek için birçok sebep var. Bu sebepleri LibreOffice'i hangi amaçla kullanacağınıza göre sıralayabiliriz. Bir öğrenciyle bir şirketin veya bir kamu kuruluşunun LibreOffice kullanım nedenleri elbette farklı olacaktır. Özgürlük, maliyet ve güvenlik olarak üç ana neden ortaya koyabiliriz.

Özgürlük: Özgürlükten kastettiğimizi anlamak için, özgürce indirilip, dilediğince kurulabilen, kullanılabilen ve değiştirilebilen bir yazılımla, bir kopya satın alınıp o kopyayı kişinin sahip olduğu bilgisayarlardan sadece birine kurabildiği ve hiçbir şekilde değişiklik yapamadığı yazılımı yanyana koyun.

Maliyet: Bir diğer etken ise maliyet unsuru. LibreOffice özgür bir yazılımdır ve indirip kullanmak ve güncellemek için bir bedel ödemezsiniz, ücretsizdir. Diğer taraftan ücretli bir yazılım çok büyük bir maliyet demektir. Bir öğrencinin ödevini yapmak için en temel ofis yazılımı paketine 200 TL vermesini beklemek ekonomik olmadığı gibi mantıklı da değil.

Ücretli bir ofis yazılımı tercih edildiğinde kurumsal pazarda maliyet inanılmaz büyük rakamlara ulaşıyor. Herkesin bildiği Microsoft Office'in standart paketinden profesyonel paketine kadar perakende fiyat aralığı 500-1.000 TL arasında değişiyor. Toplu alımlarda elbette birim maliyet azalıyor ama zaten bu ürünlerin ortalama ömrü 3 yıl kadar oluyor. Ücretli ofis yazılımına göre kurulmuş bir iş modelinde her üç yılda bir her bilgisayar için bu bedeller tekrar tekrar ödeniyor. Güncelleme paketleri ve diğer ek maliyetleri de göz önüne aldığımızda ücretli yazılımın tercih edilmesi astronomik bir maliyete sebep oluyor. Oysa LibreOffice'e göç edilmesi veya en baştan tercihin özgür yazılımlardan yana yapılması kurumsal kullanıcılara ciddi tasarruf imkanı sağlayacaktır.

Kurumsal kullanıcı olarak, şirketlerin yanı sıra kamu kurumları, yerel yönetimler ve üniversiteler gibi yerlerde de tercihin ücretli yazılımlar yerine özgür yazılımlardan ve LibreOffice'den yana yapılması kamu kaynağından yüz milyonlarca lira tasarruf anlamına geliyor. Ben bu konuda vatandaşlarımızın bilinçlenmesini ve özgür yazılımın kamuda kullanılmasına yönelik talepkar olmalarını diliyorum. Avrupa'da birçok kamu kurumu ve yerel yönetim çok hızlı şekilde özgür yazılıma göç ediyor ve edilen tasarruf yurttaşlara hizmet olarak dönüyor. Herkes kazanıyor.

Güvenlik: Güvenlik çok hassas bir konu, özgür yazılımların ücretli yazılımlardan çok daha güvenli olduğunu sürekli anlatıyoruz. Hem yazılımın üretim süreci hem de kaynak kodun açık olması özgür yazılımı çok daha güvenli bir hale getiriyor. Oysa ücretli yazılımlarda kullanılan kapalı kaynaklı kod doğrudan üretici tarafından daha sonradan tehlike yaratabilecek bir potansiyeli bilgisayarımızın içine koyuyor. Üstelik güvenlik açıkları uzun süre kapatılmıyor veya güncellemeler ücretli satıldığından satın alınmak zorunda kalıyorsunuz.

NSA skandalında buna benzer örnekler vardı değil mi?

NSA skandalını hepimiz gördük, Microsoft'un bütün verilerimizi ABD ile paylaşmasından daha büyük bir ispat olamaz. Microsoft'un veya diğer kapalı kaynaklı yazılım üreten kişilerin bilgisayarımızdaki verileri tekrar almayacaklarının bir garantisi olabilir mi? Güvenebilir misiniz? Benim nacizane tavsiyem, kesinlikle güvenmeyin. Hem bireysel hem de kamu bilgi güvenliği söz konusu olduğu zaman kesinlikle özgür yazılım tercih edilmedilir. Avrupa'da özellikle askeri kurumların (Fransız Jandarması, Norveç ordusu vb.) özgür yazılıma göç etmelerinin bir diğer nedeni de bu bahsettiğimiz güvenlik sıkıntıları.

Peki başka avantajları var mı?

Bu ana sebepler dışında LibreOffice'de kullanıcılar için önemli işlevler bulunuyor. PDF belgeleriyle çalışmak, içe ve dışa aktarmak, düzenlenebilir HibritPDF'ler, eklenti ve sihirbazlar LibreOffice'i Microsoft Office'in önüne geçiren bazı özellikler. Bunun dışında düşük sistem gereksinimleri diğer önemli bir tercih sebebi.

Yeni çıkan LibreOffice 4.2 sürümü kullanıcılar için ne gibi yenilikler içeriyor?

Bu sürümde hem yazılımın görsel tarafında hem de kod kısmında, yani kaputun altında çok önemli değişiklikler geldi. LibreOffice kodlarında ciddi iyileştirmeler ve geliştirmeler var, bu sayede LibreOffice her sürümde kararlılık ve hız kazanarak daha iyi performans sağlıyor.

Görsel olarak, yeni başlangıç ekranı, iyileştirilen iletişim pencereleri, yeni düz ve tek renk simge seti Sifr (Arapça sıfır anlamına geliyor) ön plana çıkan görsel değişiklikler.

Herkes "LibreOffice.docx'leri açabiliyor mu ki?" diye soruyor.

Microsoft Office dosya biçimleriyle uyumluluk LibreOffice'in öncelikli konularında biri ve bu sürümde OOXML dosya biçimiyle uyumluluk konusunda önemli iyileştirmeler var. Bundan sonraki yeni sürümlerde de bu konuda pek çok iyileştirme yapılacak.

Aslında LibreOffice şu an Microsoft Office dosya biçimlerini destekliyor. Belgelerin görünüm başarımı tatminkar fakat mükemmel değil. Microsoft Office'in kendi 2007, 2010 ve 2013 sürümlerinde bile dosyalardaki görünüm ve mizanpaj %100 tutmuyor. Bu açıdan bakılırsa, LibreOffice ve diğer alternatiflerin bu uyumu mükemmel sağlamalarının ne denli zor olacağını görebiliriz.

Bu sürümde Türkiye'den de bir arkadaşımızın programlama katkısı olmuş.

Evet, önemli bir özellik olan İleri Düzey Yapılandırma (Expert Config) seçenekleri, topluluğumuzdan genç arkadaşımız Efe Gürkan Yalaman. Bu özellik sayesinde LibreOffice'in iç ayarlarını dilediğiniz gibi yapılandırabiliyorsunuz. Özellikle kurumsal kullanıcılar ve toplu kurulumlarda işe yarıyor. Efe geçtiğimiz yıl Google Summer of Code çerçevensinde LibreOffice projesine kabul edildi ve bu projeyi gerçekleştirdi. Önceki yıl ise yine ülkemizden Gökçen Eraslan LibreOffice projesine kabul edilip, LibreOffice'de dışa aktarılan PDF'ler üzerine sayısal imza desteği kazandırmıştı.

4.2 sürümünün çok önemli olduğu topluluk tarafından birçok blog yazısında ifade edilmiş. Bunun nedeni nedir? Eğer bu kadar önemli gelişmeler varsa neden 5.0 sürümü çıkartılmadı?

LibreOffice'in sürüm politikası belirli bir planla ilerliyor. Bu sürümde önemli değişiklikler var fakat devrimsel değişiklikler yok. Bu nedenle ana sürüm ailesi numarası ve ana sürüm politikası belirlendiği gibi ilerliyor. LibreOffice 4.2 bir ana sürüm, alt sürümleri her ay çıkacak ve sürüm takvimi bir sonraki sürümde 4.3 olarak devam edecek.

Microsoft Office ile uyumluluğun artırıldığı söyleniyor. Uyumluluktan kastedilen tam olarak nedir? Daha önceden uyumluydu ama bazen yaşanan sorunlar kullanıcıların hemen burun kıvırmalarına yol açıyordu. Şimdi bunlar olmayacak mı?

Microsoft Office gerçekten dosya biçemleri olarak sadece LibreOffice'i değil, bütün dünyayı zora sokan bir politika izlemeye devam ediyor. Her ne kadar son dosya biçimi olan OOXML'in açık olduğunu söyleyip, bir standart olarak tüm dünyaya kabul ettirmeye çalıştılarsa da çok yoğun itirazlarla karşılaştılar. Biçimle ilgili üç bin civarı hata vardı, güvenlikle ilgili kuşkular çok fazlaydı. Tüm bu itirazlara rağmen Microsoft bu biçimi bir ISO standartı olarak kabul ettirmeyi başardı.

Kullanıcı tarafından bakıldığında, bu biçimdeki dosyaların birçoğunda sorun yaşanmıyor, yaşanan sorunların çoğu küçük düzeltme ve ayarlamalarla aşılabiliyor. Ciddi görünüm farkı olan dosyalarla ilgili ise kullanıcılarımıza hata kaydı açmalarını ve forumuzdan bizimle iletişime geçmelerini öneririm.

LibreOffice ile dosyaları dilerseler ODF biçiminde (LibreOffice'in ana dosya biçimi) kaydedebilirler dilerseler de Microsoft Office dosya biçimlerinde kaydedebilirler. Ayrıca Microsoft Office 2007 SP2 sonrası bu yazılım ODF desteği kazandı ve özellikle 2013 sürümünde Microsoft Office'in ODF desteği artırıldı.

Türkiye'de özgür yazılım, özellikle özgür ofis yazılımları ne düzeyde kullanılıyor? Bunun geliştirilmesi için neler yapmak lazım?

Türkiye'de özgür yazılım kullanımı hep istenen düzeyin altında oldu. İşletim sistemi açısından bakarsak zamanında Pardus projesinin yakaladığı ivme büyük şanstı, kamu kurumları, üniversiteler ve özel sektörde kayda değer başarılar kazanılmıştı. Fakat TÜBİTAK'ın yanlış yönetimiyle ciddi bir enkaz yaratıldığını düşünüyorum. Şu an (Yeni) Pardus'un kamuda kullanıldığını biliyoruz, büyük adette kurulumlar yapılmış, fakat gelinen noktada bir özgür yazılım adına bir ilerleme veya gelişim görünmüyor.

İşletim sistemi dışındaysa, özgür yazılım kullanım oranı yüksek diyebiliriz. Çoğu kişi Firefox internet tarayıcısı kullanıyor, bu açıdan bakarsak başarılı sayabiliriz. İhtiyaca göre kullanıcılar bilinçli/bliniçsiz internetten özgür yazılımları indiriyor ve kullanıyor. Fakat ortada özgür yazılım bilincinin olduğunu söyleyemeyiz.

LibreOffice'in ciddi bir kullanıcı adedi var, bireysel kullanım yüksek, kamuda birkaç bakanlık ve devlet dairelerinde büyük ölçekli kurulumlar var, ayrıca kamudan LibreOffice'e göç ile ilgili çalışmalar olduğunu biliyoruz, haberleşmeye çalışıyoruz. Fatih projesinde bütün akıllı tahtalarda LibreOffice kurulu olacak ki yanlış hatırlamıyorsam 600 bin adet gibi bir rakam. Şu an Fatih projesinde LibreOffice'in ne kadar etkin kullanıldığına dair bir veri yok. Özel sektörde, özellikle KOBİ'lerde lisans maliyetlerinden tasarruf amacıyla LibreOffice kullanımının arttığını biliyoruz.

Pazar payı haliyle tekelci bir piyasada düşük. Amacımız LibreOffice'i tanıtmak ve kullanımını artırmak.

Bence özgür yazılımın kullanımını artırmak için yapılabilecek en önemli şey bilinci artırmak ve bireysel tanıtım faaliyetlerinde bulunmak. Eşinize dostunuza anlatsanız kafi. Firefox bu konuda çok güzel bir örnektir, bireysel bir tanıtımla kullanımı artmıştır ve zirveye yerleşmiştir.

Özgür yazılımın özünde topluluklar yatmaktadır. Çeşitli dernekler ve sosyal topluluklar tanıtım faaliyetlerinde bulunuyorlar. Bu faaliyetlerde yer almak ve özgür yazılımın gelişmesinde ve kullanımının artmasında çok önemli. Ben Linux Kullanıcıları Derneği'nin bir üyesiyim ve dernek bünyesinde seminer gibi tanıtım faaliyetlerinde yer alıyorum. Buradan özgür yazılıma katkı vermeyi düşünenlere önerim de LKD gibi derneklere üye olmalarıdır.

LibreOffice Türkiye topluluğu sorumlularındansınız. Biraz bu topluluktan bahsedebilir misiniz?

LibreOffice Türkiye diye adlandırdığımız topluluğumuz amacı LibreOffice'i yerelleştirmek ve Türkçe konuşan kullanıcılar için ortak bir platform oluşturmaktır.

Topluluğumuz diğer özgür yazılım toplulukları gibi meritokratik bir yapıya sahip. Hatta diğerlerinden farklı olarak bizde hiçbir unvan ve seçilmiş bir yapı yoktur. Tüm kullanıcılarımızı topluluk üyesi olarak görürüz.

Faaliyet alanlarımız genellikle LibreOffice yazılımının çevirisiyle ilgilidir. Topluluk olarak bugüne kadar ülkemizde yapılmış en büyük özgür yazılım çevirisini gerçekleştirmiş olmamız en büyük başarımızdır. LibreOffice'in arayüzünü ve yardım içeriğini tamamen Türkçeleştirdik, yeni sürümlerde de bu oranı korumak için çeviri çalışmalarımız sürekli devam ediyor. Program arayüzünde 100 bin, yardım içeriğinde ise 450 bin kelime bulunmakta ve biz bunların neredeyse tamamını bir yıl içerisinde çevirdik.

Belgelendirme çalışmaları, LibreOffice yazılımıyla ilgili kalite-kontrol ve tanıtım çalışmaları yürütüyoruz. Forum ve e-posta listelerimizde kullanıcılarımız arasında yardımlaşma ve destek faaliyetlerimiz var. Sayısı çok olmasa da -şimdilik iki- başarılı geliştirici arkadaşımız LibreOffice'e doğrudan kod katkısı vermekte.

Peki yardım etmek isteyenler ne yapabilirler?

Doğrusu çok yeni bir topluluk olduğumuz için yapılacak çok işimiz var ve yardım etmek isteyenlerin bütün yardımlarına açığız. Çeviri, belge yazma ve test çalışmalarını temel katkı alanları olarak söyleyebilirim. Bunun dışında çevrelerindeki insanlara LibreOffice'den ve LibreOffice Türkiye topluluğundan bahsetmeleri bile verebilecekleri önemli bir katkıdır.

Ayrıca maddi durumu musait olan kişiler LibreOffice'e ana sitemiz üzerinden bağış yaparak gelişmesine katkıda bulunabilirler.

Teşekkür ederiz.

Bu yazı bilimsol.org sitesinde yayınlanmıştır.

Not: Kitap Haber sitesinin Genel Yayın Yönetmeni de sıkı bir Linux ve Özgür Yazılım kullanıcısı olup LibreOffice Türkiye ekibine imkanı ölçüsünde katkı sunmaktadır.

LibreOffice tamanen ücretsizdir ve tamamen Özgür Yazılım'dır.
Özgürce indirebilir, özgürce kullanabilirsiniz.

Alıntı - 24.02.2014

,

2758

Alıntı Hakkında

Alıntı

Alıntı ismine kayıtlı 345 yazı bulunmaktadır.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin