Kitap Haber

Erken Kaybedenler Emrah Serbes’in kült eseri sayılayabilecek ve belki de ismini polisiye romanlardan daha çok duyuracak bir eser olarak kısa kısa öyküler şeklinde hazırlanan bir kitap. Eser yazarın belki yaşadığı belki de yaşamak istediği ya da yaşamak isteyip de yaşamadığı, yaşamış da yaşamamış gibi göstermek istediği hikâyelerden oluşmuş. Yaşamak istemekle yaşamış olmak farklı şeyler olsa da okurun bu kadar derine inip yazarın neyi arzuladığını bilmek istemesi için biraz uğraşması gerekecek.

Erken Kaybedenler’de yazarın ironik dili okuru çeken önemli öğelerden en önemlisi. Hikâyelere sinmiş bu ironiklik genel olarak kitaptaki tüm öykülere sinmiş. Her öykünün içinde bulunan bu dil hem öykünün çabuk tüketilmesine -buna alışmak lazım artık, fast food kültürüne aşina olmamız lazım, bilmemiz lazım- neden olsa da güzel tebessümler bırakarak tüketildiği kesin.

Haz veren ya da tebessüm veren her şey güzel midir! Bu geniş kapsamlı soru için ayrıca düşünmek gerekse de kısaca bir şeyler söylemek gerekirse bazen iyi geliyor. İyi geldiği için aslında haz veriyor. Tebessümü getirdiği için de iyi oluyor.

Erken Kaybedenler kendini erkenden bitiren bir eser. Okuru sıkmadan, bunalıma ya da depresyona sokmadan okunabilen rahat bir kitap. Rahatlığının nedeni yazarının okuyucuya kendini beğendirmek gibi alengirli cümleler kurmamasından kaynaklanıyor. Bu rahatlık arada öykülerdeki dilin sığlaşıp basitleşmesine neden olmakta.

Erken Kaybedenler en çok da bir erkek kitabı. Kitaplarda cinsel farklılık olur mu gibi bir soruyu da akla getiren bu yargı cümlesi hikâyelerdeki birinci öznenin erkek olması ve o ”erkek”in başından geçenlerin hikâyeleştirilmesi nedeniyle öyle olmuştur. Eril ya da dişil ayrımına girmeden ya da pozitif ayrımcılık yapmadan negatif cümle yapısı da kurmadan artı ve eksi değerlerin farklarına değinmeden ve feministleri de kızdırmadan cinsiyet üstünlüğü tartışmaları yaratmadan kitabın erkek çocukların hızlı ve denildiği gibi alengirli dünyasına bakış atmak isteyen herkes için başarılı öykülerden oluşmuştur kitap.

Kitaptaki öyküler aslında”ne gülüyorsun anlattığım aslında senin hikâyen” tarzı bir nitelikte. Mahalle aralarında yetişmiş çocukların hikâyesi. Şehirli-taşralı, gecekondulu-siteli, bakkallı-süpermarketli, bisikletli-siz, abi, amca, esnaf, işçi, memur çocuklarının bir neslin temsilcilerinin çocukları. Hepsi belirli kesimlerde değişik statüleri olan kişilerin çocukları. Evde baba, iş yerinde katip, dernekte reis, kahvede keş, filmde yılmaz güney olan kişilerin çocukları. Bir dönemin kentlileşmeye yeni yeni alışan bir dönemin çocukları. Kapitalizmin şehirlerde boy gösterdiği ve benim ayakkabım seni döver, alınan eşyalarla ezme politikasına girişilen bir dönemin temsilcileri…

Şehirleşme süreci içinde yetişen çocukların aileden gelen çizgiden farklı olarak yetişmesi hem çevresel faktörlere hem de aile yapısının dışa açıklık kapalılık yapısına göre değişebilir. Erken Kaybedenler bu yüzden genel olarak yetişme çağında olan bir neslin çözümlenmesinde ve anlaşılmasında güzel ipuçları veren bir eserdir.

Erken Kaybedenler
Emrah Serbes
İletişim Yayınları
141 Sayfa