Felsefeyi Takdimimdir - Andre Comte-Sponville

Felsefeyi Takdimimdir - Andre Comte-Sponville

Felsefeyi Takdimimdir - Andre Comte-Sponville

29.01.2011 - Şeniz Ayaz
Felsefeyi Takdimimdir - Andre Comte-Sponville

Felsefe üzerine kaleme alınan binlerce kitaptan biri de Andre Comte-Sponville"nin "Felsefeyi Takdimimdir"adlı metnidir. Yapılan felsefe tanımlarına baktığımızda birçok tanım ölü cümleler mezarlığında can kıpırtılarıyla yatmaktadır. Bazen bu mezarlığa yeni cümleler gömülürken bazen de ölü cümleler defnedildiği yerden çıkartılır ve bu cümle binlerce fikri çarptıktan sonra yeni bir ufkun yolunda bambaşka bir yolculuk başlatır. Aslında Sponville"de bize aracılar kullanarak, birçok tanımla kendi felsefesini takdim etmektedir.

Yaklaşık on beş dile çevrilmiş eser felsefeye yeni başlayanlar için bir kapı aralıyor. Yazar kitapta on iki konuya değiniyor: ahlak, siyaset, sevgi, ölüm, bilgi, özgürlük, tanrı, ateizm, sanat, zaman, insan, bilgelik. Yani felsefenin temel kavramları diyebiliriz.

Bu başlıkları ele alırken her konuyu ayrı ayrı tanımlamakta, anlamları ve düşünsel yönleriyle ilgili çıkarımlarda bulunmaktadır. Daha önce bu başlıklara değinen filozofların düşüncelerini de bizlere sunmaktadır. Yazar konularda tek bir noktaya bağlanıp kalmamakta, birçok bakış açısıyla birlikte kendi bakış açısını da yansıtmaktadır. Başlıklara göz atarsak;

"Ahlak nedir! Bireyin kendi kendine yasakladığı veya kabul ettirdiği şeylerin tümüdür, ancak bu öncelikle, bencillikten başka bir şey olmayacak olan kendi mutluluğunu ya da refahını artırma amacıyla değil, başkasının haklarını ve menfaatlerini hesaba katma amacıyla, bir serseri olmamak, bir insanlık fikrine ve kendine dair bir fikre sadık kalmak için olmalıdır." diyen Sponville ahlakı evrensel kriterlerle çözümlemeye çalışmıştır.

Siyasetin ve devletin gerekliliğine değinmiş ve bunu da özgür olma amacına bağlamıştır. Kendisinin de ifade ettiği gibi ele aldığı en ilginç konu sevgidir. Bireylerin ilgi alanları ve sevgi arasında bir ilişki kurmuştur.

Değindiği bir diğer konu ölüm konusudur. Hayatın kıymeti ölümle anlaşılır sonucu, üzerinde düşünülmesi gereken bir çıkarım aslında. Sponville her şeyi bilemeyeceğimiz konusunda çarpıcı örnekler vermiştir. Bilgi konusunu okudukça ister istemez bir düşünce yolculuğuna çıkıyorsunuz. Her şeyi bilemeyiz; fakat bu hiçbir şey bilmiyoruz anlamına da gelmiyor. Özgürlük konusunda ise özgürlüğe yüklenilen anlamlar üzerinde duran yazar özgürlüğün sınırlarına da değinmiştir.

Tanrının varlığı, tanrıya inanma evrene duyulan merakla başlayan bir merak olmuştur. Sponville Tanrı ve Ateizm başlıklarında bu konuyu farklı açılardan irdelemiştir. "Sanat bir insan yapısıdır. İnsan da bir sanat yapısı." çıkarımında bulunan Sponville"e göre bilimsel olan ve sanatsal olan farklı şeylerdir. Bilimsel olan geçte olsa keşfedilecektir; fakat sanatsal olanda özgün ve o yapıtın yerini tutacak başka bir yapıtın imkansızlığı söz konusudur.

Geçmiş bir hakikattir ama önemli olan şimdiki zamandır. Gelecekte ise bir kesinlik yoktur ama gelecek mümkündür. Sponville şimdiki zamanın önemi üzerinde sıklıkla durmuştur. Oysa her şey şimdiki zaman değildir. Şimdiki zaman az sonra geçmiş olacak ve birazdan da gelecektir. Yani şimdiki zaman geçmişin ve geleceğin bir parçasıdır.

İnsanın hem biyolojik hem sosyal yanları irdelenmiş insan konusunda. Son olarakta yazar bilgelik konusuna değinmiştir. "Bilgelik mi! En fazla bilinçlilik içinde en fazla mutluluktur."

Sponvile yapmış olduğu çıkarımlarla felsefenin hemen yanı başımızda olduğunu göstermektedir. Kısaca her fikir bir felsefedir ama her fikir bir felsefe değildir.

"Mutluluk bir amaçtır, felsefe ise ona giden yol. Herkese iyi yolculuklar!"

Andre Comte-Sponville - Altın Kitaplar Yayınevi- 157 Sayfa...

Şeniz Ayaz - 29.01.2011

,

3059

Şeniz Ayaz Hakkında

Şeniz Ayaz

İnönü Üniversitesi Sosyoloji Bölümünden mezun oldu. Türk Destanlarında Kadın isimli yayınlanmış kitabı bulunmaktadır. Şu anda sosyolog olarak hizmet vermektedir. MalatyaTv de Kadın-Aile üzerine televizyon programı yapmaktadır.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin