Kitap Haber

Kitabın giriş kısmında yayınevi notu olarak kitap ile ilgili kısaca şu bilgiler veriliyor. Yayınevinin notu: Klasik kitaplarda olmayan asrımıza ait bazı meseleler kitabın kapsamına alınmış ve usul çerçevesin­de belki de “fıkıh usulü” kapsamını genişleterek incelemiştir. Örnek ola­rak “Hüküm Koyma” konusunu verebiliriz.

Kitapta anlaşılması zor meseleler sade ve anlaşılır bir dille anlatılmış­tır. Bu da tercüme değil, telif bir kitabın getirdiği özelliktir. En zor ve çet­refilli meseleler başlıklarla ve misallerle anlaşılır hale getirilmiştir. Bu yö­nü ile eser kendi sahasında orijinaldir. Kitabın sonuna çağımızın meselesi olan “Hilalin görünmesi - Halifelik - Helal besin” konulan ilave edilmiştir. Kitabın yazılış öyküsü ile ilgili olarak Takdim kısmında: Kahire hukuk fakültesinde kaydedilmeye çalışılan ders notları ve sonradan ilave edilen açıklama­lar, teşkil etmektedir.

Önsözde ise Fıkıh usulünü inceleyen kişinin bilmesi gerekenleri izah edilirken şu bilgiler veriliyor : a. Müctehid İmamların dinî hükümleri çıkarırken kullandıkları metodları Öğrenir ve bu sayede yeni doğacak meseleler hakkında nasıl fetva verebile­ceğini bilmiş olur.b. Müslümanların müctehid imamlardan nakledilen dini hükümlere güve­ni artar. Ve mezhebleri birbirleriyle karşılaştırırla imkanı doğmuş olur.c. Fetva verme konumunda olan kişi, haklarında hüküm bulunmayan meselelerin mezheb İmamlarına göre nasıl bir hükme bağlanacağını öğrenir ve gereğini yapar.

Hemen akabinde, fıkıh, usul, fıkıh usulü kavramları izah ediliyor. Fıkıh ilminin ortaya çıkışı terminolojik olarak ortaya konuyor. Fıkıh usulü kitapları yazılırken takip edilen metod olarak, mezhebi esas alan metod, mezhebi esas almayan metod ve karma metod tarzlarını izah edip her birinden ayrı ayrı örnekler veriliyor.

Birinci bölümde, klasik fıkıh usulü kitaplarında yer almayan bir giriş yapılıyor. “Hakimiyet ve kanun koyma” başlığı ile, öncelikle itikadın önemi izah ediliyor. İtikad-fıkıh ilişkisi ayet ve sahih hadis delilleri ile ortaya konuyor.

Şer’i deliller ayrıntısı ile izah ediliyor. Ahkami hükümler başlıklar halinde izah ediliyor. Vaz’i hükümler başlığı altında ise, konular izah edildikten sonra, Mutezile, Hanefi-Maturidi ve Eşari’lerin bu konudaki görüşleri veriliyor.

Azimet, ruhsat, ikrah izah edildikten sonra, zorla yaptırılması istenen hususlar başlığı altında; İslam dininden çıkmaya zorlamak, kafir bir insanı Müslüman olmaya zorlamak, masum bir insanı öldürmeye zorlamak, zina etmeye zorlamak, evlenmeye zorlamak, boşamaya zorlamak gibi sürekli güncel olabilecek konular ayrıntısı ile izah ediliyor.

Haramlar ile tedavi edilme başlığında ise, kesinlikle caiz olmadığını delilleri ile izah ediliyor. Yalan söylemenin hükmü bölümünü okuduğumuzda, Müslüman şahsiyetin yalan söyleyemeyeceği delilleri ile ortaya konuyor. Dini hükümlerin muhatapları konusu diğer usul kitapların olduğu şekli ile izah edilmiştir.

Hüküm çıkarma yolları başlığı altında, dil kuralları ve şer’i kaideler inceden inceye izah ediliyor. Dil kuralları kısmına bakıldığında, delillere inebilmek ve daha iyi anlamak için Arapça gramere tam hakim olunmasını gerektiğini görüyoruz. Yine, şer’i kaidelere bakıldığında, derinlemesine ilmi bir alt yapının gerekliliğini görüyoruz. Delillerden hüküm çıkarmanın zorluğu ve mesuliyetini daha iyi anlıyoruz.

Altıncı ve son bölümde, kitaba orijinallik katan 3 konu hakkında delilleri ile yapılmış izahları görüyoruz. Hilalin görünmesi konusunda, hilalin gözetlenmesinin bir sorumluluk olduğu, takvimlere veya bir kısım seküler kurumlara göre ramazan orucu tutulamayacağını-bayram edilemeyeceğini, esas olanın sünnete uymak olduğu izah ediliyor. Halifelik konusunda, gerekliliği ve o konudaki deliller ayrıntısı ile veriliyor. Fıkıh usulü kitaplarında görmeye pek alışkın olmadığımız bir konu hilafet konusu. Bu eseri okuyanların hilafet konusunda şuurlanması bile eserin okunması için yeterli bir sebep. Helal besinin gerekliliği konusunda ise, helal besin ve şartları izah ediliyor. Özellikle kesilen hayvanlardan elde edilen besin konusunda ne şekilde helal olacağı ne şekilde haramlaştığı izah ediliyor.

Fıkıh kitapları okunmadan önce fıkıh usulü kitaplarının okunması, hem konuyu idrak etmeye hem de bu konuda yozlaşmaya engel olacaktır. Usul bilgisi önemlidir. Yemek yemenin bile bir usulü var iken, amellerimizi konu edinen fıkıh ilminin usulsüz öğrenilmesi/okunması düşünülemez. Fıkıh bilincinin artması ve yayılmasına büyük katkıda bulunan bu eser vesilesi ile, eserin müellifi olan değerli alim Hasan Karakaya’ya Allah razı olsun diyor, hastalığından dolayı Allah’tan acil şifalar diliyorum. Kardeşlerimizden de dua talep ediyoruz.

Kuran’ın aydınlığında buluşmak ümidi ile…