Fıkıh Usulü - Tâhâ Câbir el-Alvânî, İlahiyat, Ferhat ÖZBADEM

Fıkıh Usulü - Tâhâ Câbir el-Alvânî yazısını ve Ferhat ÖZBADEM yazarına ait tüm yazıları Kitaphaber.com.tr sitemizden okuyabilirsiniz.

Fıkıh Usulü - Tâhâ Câbir el-Alvânî

02.11.2012 11:05 - Ferhat ÖZBADEM
Fıkıh Usulü - Tâhâ Câbir el-Alvânî

Fıkıh; kelime anlamı olarak söz ve fiillerin amaçlarını kavrayacak şekilde keskin derin anlayıştır. İslam hukuku olarak tanımlayabileceğimiz fıkıh birey ve toplumu her anlamda ilgilendiren bir ilmi alandır. Her ilimde olduğu gibi fıkıh ilminin de usul ve kaideleri vardır. bu usul ve kaideler ortalama bir Müslümanın bilmesi gereken usul ve kaidelerdir. Bugün bu alanın sadece alimlere hasredilmesinin sebebi eğitim sistemimizin medrese kültüründen mevcut anlayışa evrilmesinden kaynaklanmaktadır.

Medrese eğitim sisteminde ortaöğretim veya lise seviyesindeki bir talebe genel olarak fıkıh, fıkıh usulü dersleri ile donanırdı. Dolayısı ile medrese eğitimi almış bir talebe mezun olduğu zaman fıkıh ve usulü ile ilgili olarak normal bir bilgi seviyesine sahip oluyordu. Fıkıh konusunda ilerleyip fakih olmak isteyenler ise fıkıh ve usul derslerini bir üst seviyede alimlerden ders olarak okuyup fıkıhta derinleşebiliyorlardı. Bugün bu durum genel olarak herkes için geçerliliği zor olan bir durumdur. Medrese okuyan talebeler ve ilahiyat okuyan talebeler ancak ortalama bir fıkıh ve usulü bilgisine sahip olabiliyorlar. Bu durumda şunu tavsiye babında ifade edebiliriz. İslami hizmetler ile uğraşan kişi ve kurumlar bireylerini bilgi ve bilinç olarak donatırken fıkıh ve fıkıh usulü derslerini de okutmalıdırlar. Aynı şekilde tefsir ve tefsir usulü, hadis ve hadis usulü, akaid ve usulü din dersleri de okutulmalıdır. Bu ilimler alimlerin bilmesi gereken ilimler değil ortalama bir Müslümanın vakıf olması gereken ilimlerdir. Alimler ise bu ilimlerde derinleşen zatlardır. Bu ilimler ile iştigal eden Müslümanlara yol gösteren, tıkandıkları yerde önlerini açan zatlardır.

Türkiye sathında en az telif ve tercüme eserin olduğu alan hangisi denirse verilecek cevap genel olarak aynı olacaktır. Usul kitapları. Bunun sebebi usul kitaplarının az telif edilmiş olması değildir. Geçmişten bugüne İslam coğrafyasında usul konulu sayısız eser yazılmıştır. Fakat Türkiye'de az talep edilmesi sebebi ile Türkçe telif eserlerde azdır, farklı dillerden tercüme edilen usul kitapları da azdır. Az olmak ile birlikte usul alanında neşredilen eserlerin ekserisi kaliteli eserlerdir. Her birinin kendisine göre artı güzellikleri mevcuttur. Usul kitaplarını yeni okumaya başlayacak okuyuculara tavsiyemiz Türkçe telif eserler ile başlamalarıdır. Dilleri daha sade ve ayrıntılı izahlar daha fazladır. Bununla birlikte şu ilmi hakikati de hatırlatmamız gerekiyor. Bazı ilimler kitap okumak ile elde edilemez. Ya da o ilme tam vakıf olunamaz diyelim. İşte usul ilmi de bu tür ilimlerdendir. Sadece kitapları okunarak usul ilmine vakıf olunması zordur. Usul ilimlerinin ehli olan alimlerden tedris edilmesi daha faydalı olacaktır. Alimlerin ilim ve tecrübeleri ile tedris edilecek olan usul ilmi daha verimli ve kalıcı olacaktır. Alimlerden ilim tedris etme imkanı olmayan okuyucuların ise farklı eserlerden karşılaştırmalı olarak bu ilimlerden nasiblene bildiği kadar nasiblenmeye çalışması gerektiği kanaatindeyim.

Fıkıh usulü kitaplarının konu başlıkları genel olarak aynı olmak ile birlikte farklı örneklendirmeler ve konulara farklı görüşler ile yaklaşma söz konusu olduğundan farklı eserler okunmalıdır. Tercüme fıkıh usulü eserden bir tanesi de Taha Cabir'in Fıkıh Usulü adlı eseridir. Eserin muhteviyatı orta derece bir Müslümanın bilmesi gereken fıkıh usulü ile ilgili bilgileri içermektedir. Tercümesi güzel yapılmış.

Taha Cabir'in Fıkıh Usulü adlı eserini diğer fıkıh usulü kitaplarından ayırt eden temel özelliği eserin hatimesinde tespit ve teklifler başlığı altında ifade ettiği görüşleridir. Konunun önemine binaen bu başlıkları kısaca buraya almak istiyorum.

"Bu ilmin muhtevasının yeniden gözden geçirilmesi ve usûlcü bir fakihin ihtiyaç duymayacağı unsurların arındırılması gerekecektir. Meselâ "Şeriat gelmeden önce eşyanın hükmü nedir?","Nimetin sahibine şükretmek", "Şeriatın hâkimiyeti ile ilgili meseleler" bu gibi konulardandır. Keza aşırı derecede tarif ve tanımlarla uğraşmak, bu gibi konularda yersiz münakaşalara girmek de bu kabildendir.

Mutlaka fıkhi terimlerin Resulullah (s) zamanından başlayarak zamanımıza kadar tarihî seyri içerisindeki almış oldukları manaların ortaya konulacağı dil çalışmaları yapılmalıdır. Böylece nassların doğru olarak anlaşılması mümkün olabilecektir.

Delillere ve kıyas, istihsan ve maslahat... Gibi ictihadi esaslara ayrı bir önem verilmeli ve bunlar tarihi seyri içerisinde ele alınmalı, bunları delil olarak kabul eden müctehidlerin içerisinde bulunduğu ortamlar tespit edilmeli ve bu ikisi arasında bağlantı kurulmalıdır.

Asrımızda mutlak müctehidin bulunmasına imkân olmadığı artık iyice bilinmelidir. Hal böyle olunca da oluşturulacak ictihad şûraları, mutlak müctehide alternatif kılınmalıdır.

Bu durum, şer'î ilimlerin tahsilinin ve başka ilim dallarında ihtisas yapan kimselere ihtiyaç duyacakları şer'î esasların öğretilmesinin kolaylaştırılmasını gerektirir.

Öbür taraftan biz, özellikle Raşid halifeler başta olmak üzere onların çağdaşları fetvaya ehil olan sahabelerin ve büyük tâbilerin fıkhını, hüküm çıkarırken dayandıkları kaideleri iyi bilmek zorundayız.

Ve nihayet Şâri' Teâlâ'nın şerîatta gözetmiş olduğu maksatlara ayrı bir önem verilmelidir. Bu konu üzerinde durulmalı, bu hususta kaideler ve kıstaslar geliştirilmeye çalışılmalıdır."

Fıkıh ve fıkıh usulü okumalarının artmasına vesile olması temennisi ile.

Fıkıh usulü
Tâhâ Câbir el-Alvânî
Koba Yayınları


Yazar: Ferhat ÖZBADEM - Yayın Tarihi: 02.11.2012 11:05 - Güncelleme Tarihi: 25.11.2021 11:33

,

4065

Ferhat ÖZBADEM Hakkında

Ferhat ÖZBADEM

1979 yılının bir Haziran günü Adıyaman’da dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Adıyaman’da bitirdi. Gül Eğitim Yardımlaşma Dayanışma İlmi Araştırmalar Ve İnsan Hakları Derneği kurucu üyesidir. Özgün İrade, Vuslat, AbıHayat ve Yolcu dergisinde şiir ve makaleleri yayınlanan yazar evli dört çocuk babasıdır.

haberdurus.com, zeynepder.org, dunyabizim.com, kitaphaber.com.tr web sitelerinde belli periyotlar ile yazı yazmaktadır.

YAYIMLANMIŞ ESERLERİ

Düşünce: 40 Esas 40 Düstur, Cennetin Anahtarı, Cennetin Yolu, Kur’an’ı Nasıl Okumalı, Kur’an’ın Gölgesinde Hz. Muhammed

Araştırma: Dünden Bugüne İslami Hareket, Edebiyat Gemisinde Düşünce Adamları

Roman: Brezilya, Muaz, Muhammed Mursi, Saffan Bin Muattal

Şiir: Ebrulim.

Deneme: Ortalama Bir Âşık Olmamı Bekleme Benden.

SERİ ÇALIŞMALARI

Tavsiyeler Serisi (10 Kitap):

Aliya İzzetbegoviç, Fethi Yeken, Hasan El Benna, Hasan En Nedvi, Malcolm X, Mevdudi, Mustafa Meşhur, Said Havva, Seyyid Kutub, Yusuf El Karadavi

Roman (Beşir Serisi, 6 Kitap):

Beşir ve Sultan Abdulhamid, Beşir ve Fatih Sultan Mehmet, Beşir ve Gazali, Beşir ve İbn Haldun, Beşir ve Osman Bey, Beşir ve Selahaddin Eyyubi.

Biyografik Roman (Öncüler Serisi, 14 Kitap):

Aliya, Hasan el Benna, Malcolm X,  Mehmet Akif, Mehmet Akif İnan, Meryem Cemile, Metin Yüksel, Mevdudi, Muhammed Ali, Necip Fazıl, Ömer Muhtar, Said Halim Paşa, Seyyid Kutub, Zeynep Gazali.

Mesajlar Serisi (15 Kitap)

Ali Fuat Başgil, Aliya İzzetbegoviç, Cemil Meriç, Fethi Yeken, Hasan El-Benna, Hasan En-Nedvi, Malcolm X, Mehmet Akif Ersoy, Mevdudi, Mustafa Meşhur, Necip Fazıl Kısakürek, Nurettin Topçu, Said Havva, Seyyid Kutub, Yusuf El-Karadavi

Ferhat ÖZBADEM ismine kayıtlı 202 yazı bulunmaktadır.

Yazarımıza ait 17 kitap bulunmaktadır.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin