Hayatı Anlamlandıran Özne; Kitap

Hayatı Anlamlandıran Özne; Kitap

Hayatı Anlamlandıran Özne; Kitap

12.04.2011 - Ferhat Özbadem
Hayatı Anlamlandıran Özne; Kitap
Tarihin derinliklerinde fikir ve düşüncelerini kâğıda nakşeden bilge insanlar ile hasbihâl etmenin en güzel yolu, kitaplar ile iyi bir dostluk kurmaktır. Kendimizi, kâinatı ve oluşları tanımanın ve bir anlamda keşfetmenin yolu kitaplardan geçiyor.

Her kitap okuyucusu iyi bir tarihçi, iyi bir eğitmen, iyi bir aile reisi, iyi bir lider olmayabilir. Fakat her alanda iyi olan insanlar kitap okumak zorundadır. Kitaplar bilgileri kalbimize ve beynimize nakşeden hattatlardır. Hayata ve oluşlara bakma halinden görme haline geçmek, görme halinde ise en iyi gören insan olabilmek yine kitaplar ile dost olmaktan geçiyor.

Kimi kitaplar bir okumalık olurken, kimisi birkaç defa okunabiliyor iken, kimi kitaplar ise sürekli kendisini okutturur. İyi kitap kendisini hem sevdirir, hem de sürekli kendisini okutturur. Hepimizin bu anlamda kendisini sevdiren kitapları vardır mutlaka.

Kimi insan kitap okurken, bilgiyi dilinde oynatır, kimi insan ise o bilgiyi damarlarındaki kan ile birlikte pompalar.

“Bir kitap okudum hayatım değişti” cümlesini çok duymuşuzdur. Bir kitabın insan hayatını değiştirmesi, kitabın içindeki bilginin insana yön vermesi ve insanı hakikate doğru yol aldırması ile ilgilidir. Fakat burada gözden kaçan bir durum var. Kitap okuyup hayatımızın değişebilmesi için ilk şart kitap okumamızdır.

Dünyada hemen her varlık bir şekilde tekâmülünü tamamlayıp fani olmasının gereği olarak yok olabilirken, kimi istisnai varlıklar dünyanın sonuna kadar varlıklarını koruyorlar. İşte bu istisnai varlıkların bir tanesi de kitaplardır. Bir anlamda, kitabı yazan insanın hayat suyudur kitap. Mitolojik eserlerde geçen ölümsüzlük iksirini içinde barındıran hayat suyu kitaplar...

Aslında yazarlar kitapları gün yüzüne çıkarmazlar, kitaplar yazarları gün yüzüne çıkarır. Bir yazarın kendisini bulmasının en önemli sebebi yazdığı kitaplardır. Görünüşte yazarlar kitapların yönünü tayin ederken, gerçekte ise kitaplar yazarların yönünü tayin eder.

Farklı sebeplerden zuhur eden sorunları uzun vadede ama kesin çözüme kavuşturmak istiyorsanız, sorun olan her yerde içi bilgi dolu kitap tohumları ekin. Zamanla göreceksiniz ki, kitaplar cehaleti ortadan kaldırmıştır, ortadan kalkan cehalet ile birlikte sorunlar da çözüme kavuşmuş olacaktır.

Dikkat ederseniz, kitaplar ile insanlara zarar veren unsurlar birbirine benzer. Mesela ateş; hem kitapların düşmanıdır hem de bir anlamda insanların. Mesela nem; kitapları çirkinleştirdiği gibi insanların hastalanmasına sebep olan bir unsurdur.

Kitaplar ve kitap okuma alışkanlığı ile ilgili farklı statüdeki kitap dostları ile kitap üzerine kısa sohbetler ederken şunun farkına vardım. Her insanın nev’i şahsına münhasır bir kitap okuma alışkanlığı var. Kitaplara yaklaşım konusunda da aynı durum zuhur ediyor.

İnsanların bir kısmı günün en verimli ve berrak saati olan seher vakitlerinde kitap okuma alışkanlığına sahip iken, kimi dostlar bütün hüzün ve sevinçlerin üstünü örten geceyi tercih etmekte kitaplar ile fısıldaşma saati olarak. Günün her vakti kitap okuma yetisine sahip olanlar ile birlikte günün belli saatleri dışında kitap okuma ilhamını yakalayamayan dostlar da var. Kitaplar ile ağlaşan naif dostlar ile birlikte, kitaplara methiyeler dizen şair dostlarımız da var.

Kitapların insan üzerindeki etkisi, içindeki bilgiler ile birlikte yazan şahsiyetin birikimi ve içtenliği ile de orantılıdır.

Eski dönem kitap okumaları ile yeni dönem kitap okumaları arasındaki farkı, kitap dostları ile birlikte değerlendirir iken; bu anlamda genelleme yapmanın nakıs kalacağı eleştirisi ile (Asım Gültekin’in eleştirisi) birlikte, değerlendirmenin matbuu kitap dönemi ve el yazması kitap dönemi okumaları olarak ele alınabileceği noktasında aynı görüşte birleştik. El yazması kitaplar; insanın kalbine ve ruhuna hitap ederken, matbuu eserlerin ekserisi akla ve nefse hitap etmektedir. Dolayısı ile el yazması kitapların etki gücü ve dimağda bıraktığı tat matbuu eserlerde yok denecek kadar az oluyor.

Kitapların insan için anlamı, kişiden kişiye değişiyor. Tıpkı parmak izlerimizin farklı olması gibi, her insan için kitabın anlamı farklı olabiliyor. Misalen, mizanpaj yapan Nüveyba Koşar için kitap, “aç yanlarımı doyuran nimet” şeklinde anlam bulurken, emekçi yazar Mücahid Korkmaz için, “kıblemi netleştirmedeki parametreler” şeklinde anlam buluyor. Şair Salih Akçayürek için “İnsanı, hayatı, kâinatı ve oluşları okuma kılavuzu” şeklinde anlam buluyor kitaplar.

“İyi bir kitap nasıl olur?” sorusuna cevap aramak niyeti ile yaptığım küçük bir anketten çıkan sonuç şöyle; erdemli ve içten yazıldığını belli eden, okunduktan sonra zaman kaybı olduğu izlenimi vermeyen, ufuk açan, yeni bilgi ve bilinç içeren, aynı alandaki kitapların tekrarına düşmeyen, benzin görevi gören kitap iyi kitaptır.

Kadim tartışma konularından biri olan, eski dönemde kitap okuma seviyesi ile günümüz okuma seviyesinin sürekli karşılaştırılıp tartışılması konusunda şu tespitler yapılırsa konu biraz daha açıklık kazanmış olur. Eski dönemlerde toplumumuzda eğitime ziyadesi ile önem verildiği lakin kitap okumanın daha ziyade aristokrat kesim, elit ve aydın kesim içinde yoğun iken, günümüzde okuyucu yelpazesinin geniş olduğu gerçeği kabul ortadadır. Her dönemin kendisine göre şartları ve etkenleri toplumun okuma seviyesini belirlemiştir.

Kitap okuma alışkanlığının toplumsal anlamda seviyesini etkileyen temel unsurların başında kapitalist yaşam tarzı ve konformist-egoist insan modelinin popüler olmasını sayabiliriz. İnsanların öncelikleri kapital merkezli olup kaygıları bencilce olunca, okuma eylemi öncelikler arasında yer almıyor. Erdemli ve bilge bir kişilik olma kaygısı taşıyan insanlar ise her dönemde hayatlarının merkezine kitapları-okuma eylemini almışlardır.

Değişen dünya ile birlikte insanlar da değişiyor. İnsan ve toplum üzerinde etkili olan parametreler de buna bağlı olarak değişiyor. Sanayi ve sömürge toplumlarında temel etken para/kapital iken, bilgi toplumunda temel etken bilgi-tecrübe ve stratejidir. Günümüzde insan ilişkilerinden uluslar arası ilişkilere kadar her alanda, bilgi ve strateji toplumların ilerlemesine vesile oluyor.

Kitaplar ile dost olan bilge insan, kelimelerin gücü ile konuşup susmanın gücü ile cevap verir. İyi, güzel ve doğrunun yorulmaz savaşçısıdır. Erdemli ve yaşanabilir bir dünya için ilk adımı atan insandır. Kitap okuyan insan sürekli eylem halinde olan insandır, çünkü kitap okuma insancıl bir eylemdir.

Bu yazı aynı anda, 11.04.2001 tarihli Özgün Duruş Kitap Ekinde'de yayınlanmıştır. Ferhat Özbadem - 12.04.2011

,

3076

Ferhat Özbadem Hakkında

Ferhat Özbadem

1979 yılında Adıyaman?da dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Adıyaman'da bitirdi. Gül Eğitim Yardımlaşma Dayanışma İlmi Araştırmalar ve İnsan Hakları Derneği kurucu üyesidir. Özgün İrade, Vuslat, AbıHayat ve Yolcu dergisinde şiir ve makaleleri yayınlanan yazar evli üç çocuk babasıdır.

zeynepder.org, haberdurus.com, gulder.info, dunyabizim.com, kitaphaber.com.tr web sayfalarında belli periyotlar ile yazı yazmaktadır.

Yayınlanmış Eserleri:

  • Ebrulim
  • Kur'an'ın Gölgesinde Hz. Muhammed
  • Cennetin Yolu
  • Kur'an'ı Nasıl Okumalı
  • 40 Esas 40 Düstur
Yorumlar
  • Ömer Faruk KARATAŞ 2012.01.12 19:14

    Değerlendirmelerin nefis olmuş kardeş. Allah ilmini, irfanını artırsın.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin