Her İlde Bir Çocuk Kütüphanesi Olmasın mı?, Çocuk, Mustafa ATALAY

Her İlde Bir Çocuk Kütüphanesi Olmasın mı? yazısını ve Mustafa ATALAY yazarına ait tüm yazıları Kitaphaber.com.tr sitemizden okuyabilirsiniz.

Her İlde Bir Çocuk Kütüphanesi Olmasın mı?

19.11.2021 09:00 - Mustafa ATALAY
Her İlde Bir Çocuk Kütüphanesi Olmasın mı?

Çocukların kitaplarla iç içe dünyasını merak edip “nereden başlamalıyız?” sorusuna muhatap olduğumuzda, cevabı her zamanki gibi tarihsel sürecin içinde bulacağımızı görmekteyiz. İlk çocuk eserleri, bu eserlerin hangi yıllarda kaleme alındığı ve sonrasında ne gibi değişikliklerin olduğunu gelin hep beraber inceleyelim.

Öncelikle Doç. Dr. Leyla Ulus’a gidelim. Ulus, bu eserlerin ilk nüvelerinin Tanzimat döneminde Kayserili Dr. Rüştü'nün 1859 yılında yazmış olduğu "Nuhbe-tül Etfal" isimli Arapça alfabe kitabının arkasında ortaya çıktığını ifade eder. Çocukları eğlendirmek amacıyla yazılmış olan çocuk hikayeleri, fabl çevirileri, kısa hayvan öyküleri aktarılır bu bölümde. Yine 1869 yılında Mümeyyiz adlı derginin her sayısı ayrı renkteki kâğıt üzerine basılmıştır. Bu dergide çocuklar için bilmeceler ve dizi romanlar mevcuttur.

Alemdar Yalçın ve Gıyasettin Aytaş ise biraz daha geriye giderek Türk edebiyatında içeriklerinin çocuklara göre olduğu ilk eserlerin şair Nabi tarafından verildiğini söylemişlerdir. Kendi oğlu için öğüt vermek maksadıyla kaleme aldığı Hayriya ve Sümbülzade adlı eserler birçok edebiyat tarihçisi tarafından çocuk edebiyatı içerisinde değerlendirilmese de, doğrudan çocuklara hitaben yazılmış olması bu değerlendirmeyi geçerli kılmamaktadır.

Yıllar içinde Ömer Seyfettin ahlak serisi eserleri ile, Fazıl Hüsnü Dağlarca gülmece alanında, Orhan Veli Kanık La Fontaine Masalları ve Nasreddin Hoca derlemeleriyle, Peyami Safa kahramanlık öyküleriyle, İbrahim Alaettin Gövsa çocuk şiirleriyle, Gülten Dayıoğlu toplumsal sorunlarla, Behiç Ak çocuk kitaplarını resimlemesiyle bu sürece katkıda bulunmuşlardır.

Aykut Koyuncuoğlu’na göre dünyadaki çocuk kitapları alanına yoğunlaşma, Unesco tarafından 1979 yılının “Dünya Çocuk Yılı” ilan edilmesi üzerine gerçekleşmiştir. Bu durum Türkiye’de de çocuk edebiyatı alanının öne çıkmasını sağlamıştır. Ancak 1980 yılında yaşanan siyasi gelişmeler çocuk edebiyatının ülkemizde gelişmesini elbette sekteye uğratmıştır.

Çocuk edebiyatının gelişimi açısından yıllar boyu birtakım çalışmaların yapılmasıyla birlikte, kavramsal bir alanın da oluşması nihayetinde yirminci yüzyılı bulmuştur. Toplumsal değişim ve dönüşümlerin etkisiyle içinde yaşadığımız yüzyılda çocuk eğitiminin değerli görülmeye başlandığı; bilimsel ve teknolojik gelişmelerle çocuk edebiyatı çalışmalarında hızlı gelişmelerin yaşandığı ve devam ettiği görülmektedir.

Son yıllarda çocukların kitaplarla birlikteliğini sağlamak adına gösterilen özveri sadece çocuğuna kitaplardan bir dünya kurmak isteyen ebeveynlerle sınırlı kalmadı; Belediye, Valilikler ve Sivil Toplum Kuruluşlarının da öncelikleri arasına girmeye başladı. Yalnız ortada aşılması gereken birçok sorun da hala bir çözüme kavuşturulmamıştı. Çocukların kitaplara ulaşmadaki maddi sıkıntıları, çocuk yayınları hususundaki kısıtlı çalışmalar ve kütüphanelerin mevcut durumdaki yetersizliklerini birlikte düşündüğümüzde “kitapla büyüyen çocuk” temasının genellikle sözde kaldığını görüyorduk.

“Her evde bir çocuk kütüphanesi” olmasını arzu ettiğimiz günümüzde, çocukların kitaplara daha rahat ulaşmasını sağlamak için çeviri hususunda yayınevleri, yazım noktasında da ülkemizdeki yazarlar elini taşın altına koymaya başladı. Bu gelişmeler bittabi gelecek açısından umut verici eylemler olarak takip edilmektedir.

Valilik ve Belediye iş birliği ile Gaziantep ili SankoPark Alışveriş Merkezi bünyesinde kurulan Mehmet Akif Ersoy Çocuk Kütüphanesi bu süreci bambaşka bir boyuta getirmektedir. Bir AVM içinde kurulan bu yapı, tüketim çılgınlığının ve kapitalizmin mabedi olarak tanımlanan mekanların, artık çocukların kendilerini geliştirme, masal dinleme ve kitaplarla hemhal olma alanları olarak da değerlendirilebileceğini göstermektedir.

Sadece yıkma temelli eleştiri yerine, bu yapıların değişim-dönüşüm süreçlerine kültürel bir iz bırakmak için başlangıç olan kütüphanelerin; çocukların ilgisini cezbetmesi, görevlilerin saygılı ve bilgili olması ve ailelerin her zaman ziyaretgâh olarak görmeleri ile yaygınlaşabileceğini düşünmekteyiz.

Gaziantep ilinde dördüncüsü bir AVM çatısı altında açılan Çocuk Kütüphanesinin olumlu dönüşler aldığı ve beşincisinin de inşa sürecinde olduğu bilgisini aldığımız kütüphane çalışanları; çocuklara buralardan emanet kitaplar verildiği ve bu kitapları kendilerine en yakın çocuk kütüphanesine okuyup bırakabildiklerini ilettiler.

Bütün şehirlerimize örnek olması ve yaygınlaşmasını temenni ettiğimiz projenin, sadece belediyeler ve valilikler aracılığıyla değil, her ilde AVM yetkililerince açılmasının mecburi bir çizgiye getirilmesini ümit etmekteyiz.

Kitaplardan kurulan dünyanın çocuklarımız için en korunaklı ve güvenli liman olduğunu düşündüğümüzde, bu tür kütüphaneler çocuklarımızın geleceğe umutla bakmasını kolaylaştıracak ve imkân eşitliği sağlayarak her çocuğun kitaba kolayca ulaşmasına zemin hazırlayabilecektir.

Gaziantep Valiliği ve Büyükşehir Belediyesine teşekkür ederken, diğer illerdeki Valilik ve Belediyelerimize de çağrımızı yineliyoruz: “Her İlde Bir Çocuk Kütüphanemiz Olmasın mı?”


Yazar: Mustafa ATALAY - Yayın Tarihi: 19.11.2021 09:00 - Güncelleme Tarihi: 20.11.2021 22:15

,

219

Mustafa ATALAY Hakkında

Mustafa ATALAY

Bir gölün kıyısında 88 yılının Temmuz sıcağında hayata gözlerini açtı. Eğitiminin büyük bölümünü burada geçirdi. Bir denizin kıyısında 2007-2012 yılları arası Üniversite eğitimiyle birlikte hayat eğitimi de aldı.

Bir gölün kıyısına döndüğü yaşamını, 2012 Ağustos'undan bu yana 'Lale'lerle bezeli düşüncelerle 'Eczane'sinde devam ettiriyor.

Okuyor, yazıyor, çalışıyor ve başka alanlarda eğitimine devam ediyor.

Daha önce Üniversite bünyesinde çıkarılan Sentez Dergisi'nin editörlük ve yazı işleri sorumluluğu görevlerini üstlendi. Kardelen Derneği Bülteni'nin editörlüğünü yaptı. Dernek ve Vakıf bültenlerinde ara ara göründü, Alıntılar Mektebi'nde talebe oldu, Yolcu Dergisi'nde nefeslendi, on5yirmi5.com'da uzun bir serencamı oldu. Kitaphaber.com.tr'yi ise evi gibi görüyor...

Facebook: mvatalay
Twitter: @atalaymstfa
Blog: http://aynsinkaf.blogspot.com.tr

Mustafa ATALAY ismine kayıtlı 99 yazı bulunmaktadır.

Yorumlar
  • A. Erkan Akay 2021.11.19 13:24

    Umutlandıran bir yazı, umutlandıran bir proje.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin