İhtiyar Bir Balıkçı

İhtiyar Bir Balıkçı

İhtiyar Bir Balıkçı

06.08.2015 - Birsen ÇAY
İhtiyar Bir Balıkçı

Dünyadan habersiz bir duruşu var gibidir okuyucunun. Hâlbuki tüm dünyanın kapıları, ardına kadar açılır ona. Kimi Paris sokaklarında, kimi Afrika’nın yakıcı çöllerinde.

Kimsesiz olduğunuzu düşünür sonra kütüphanenizden bir kitap alırsınız. Satırlarında gözleriniz gezindikçe; kimi güler kimi ağlar kimi şaşırır kimi itiraz eder kimi onaylarsınız. Ve bir bakarsınız yazarla yürek yüreğe vermiş hayat analizleri yapıyorsunuz. Ellerinizi uzattığınız kitap sizi farklı bir seyahatle ödüllendiriyor. Yeni bir insan, yeni bir coğrafya, yeni bir keşif…

Yazılarını buzdağına benzeten Hemingway, “Yaşlı Adam ve Deniz” eseriyle denizin derinliklerine bizi götürürken su altı hazinelerini yüzeye çıkarıyor. Asiliğini, enerjisini, korkusuzluğunu ve “İki şıktan başka seçeneklerde olmalı!” görüşünü, yazısına enjekte edişine tanıklık ediyorsunuz.

Bir çocuk diliyle “Kendini sıcak tut” (s.15) derken, dondurduğunuz hayalleriniz erimeye başlıyor cümlenin sıcaklığından. “…imanım ölmedi daha” diye çıkışıyor yaşlılığını ve zayıflığını hatırlatan çocuğa, inançla umut arasında sıkı bağı yakalıyorsunuz. Gözlerinizi biraz daha satırların aşağısına kaydırdığınızda bir sorunun cevabını buluyorsunuz çocuğun sualiyle. “ İhtiyarlar niye böyle şafakla uyanırlar bilmem. Günü azıcık daha uzun yaşayabilmek için mi acep?” Hayatının yarısından fazlasını uykuda geçiren toplum olarak kırmızı ışık oluyor bu söz bana. Bizi derin uykulara hapseden yoğunluklarımızı analiz ediyor, Marguez’in “Güneşi uyandıran insan” arasına nasıl katılabilirimin hesaplarını yapıyorum.

Hemingway, zıtlıkları buluşturmayı seven bir yazar. “ Okyanus böylesine vahşi ve acımasız olurken zavallı kuşlar niye böyle narin ve güzel yaratılmış acaba?” (s. 26)

Umudun yaşlanamayacağını yorgun bedenine rağmen savunmakta, ölüme gün sayan insanı dinç tutan umuda sesleniyor; “Hadi, karanlık dünyanda bir takla at!” (s. 39)

Arada umutla arasında gelgitler oluyor hikâye kahramanının, “Ben her işimi hesapla yaparım. Ne var ki kısmetim yok.” Ama ihtiyar inatçı bırakmıyor umudu “Ben işimi eksiksiz yapayım da kısmet geldiğinde beni aradığı yerde bulsun.” (S. 29)

Mesleğine gönlünü veren zanaatkâr, emeğinde katkısı olan tüm canlılarla, nesnelerle iletişim halinde olur, akrabalık kurar. Yazarsa; kalemle, harflerle, kelimelerle. Bahçıvansa; çiçeklerle, ağaçlarla, suyla, böcekle. Demirciyse; ateşle, közle, çekiçle vs. Bir balıkçıda denizle ve içindekilerle, kayığıyla, zokasıyla, misinasıyla, ağıyla, yemiyle bu kopmaz bağı kurmuştur. “ Kaplumbağaların kalbi, kesilip parçalandıktan bir saat sonra bile atmaya devam ettiğinden bazıları, hatta çokları ona acımaz. Fakat yaşlı adam,’benim kalbim de öyle, ellerim ayaklarım da onlarınkine benzer’ diye düşündü.” (s. 34)

Açık denizlere yol alıyor, tehlikeli sularda yüzdürüyor ihtiyar balıkçıyı Hemingway. Nezaket hep azığı öyle ki avını yakalama taktikleri erkek ve dişi oluşuna göre değişiyor, gülüyorsunuz. Balıklar âleminde kurulan akrabalıkları, aile kurumu için yaptıkları sadakat ve fedakârlıkları yakından takip eden gözlere şaşmamak mümkün değil. İşinin ehli olmanın noktalarını yakaladığınız bu satırlarda, şapka çıkarabilirsiniz işinin piri adama ve onun anlatan yazara.

Su altı maceralarına giderken “Ne güzel şey şu okumak!” demeden edemiyorsunuz. Okuyarak deryaya açılmak… Semtinizin mahalle aralarında günlük muhabbet edenler sizin kaç ülkeyi gezip temaşa ettiğinizi keşke bilselerdi! Belki sizden daha fazla gezmek için daha fazla kitap okurlardı.

Yaşlı Adam ve Deniz
Ernest HEMINGWAY
Bilgi Yayınevi
132 Sayfa

Birsen ÇAY - 06.08.2015

,

3264

Birsen ÇAY Hakkında

Birsen ÇAY

"Oku" emrine tabi olduğum günden beri yeni kelimelerin izini sürüyorum. Yeni kelime sevdası, yeni kitapların sokaklarına saldı beni.

Okudukça? Ne çok okunacak kitap var? demek yetmedi, okudukça okuyamadığımı anlamak ağır ve sancılı bir süreç oldu. Yazmak-okumak arasında akla ve ruha ızdırap çektirenlerden biri olduğum için Kalemi yaratana şükrediyorum.

Nazarımda bir alimin içtihadı kadar kıymetli olan kelime keşfinin sevdasına, usta kalemdarların peşindeyim.

Birsen ÇAY ismine kayıtlı 16 yazı bulunmaktadır.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin