İmam Gazâlî’nin İki Eseri

İmam Gazâlî’nin İki Eseri

İmam Gazâlî’nin İki Eseri

13.09.2017 - Serdar Kocabaş
İmam Gazâlî’nin İki Eseri

İmam Gazâlî en meşhur ve halk arasında bilinen eseri İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn, tasavvufun klasik kaynaklarından biridir. Yazıldığı günden günümüze dek sürekli okunmakta ve değerinden hiçbir şey kaybetmemektedir.

İmam Gazâlî İhyâ’sının önsözünde hak yolunun hakiki kılavuzlarının peygamberlerin varisi olan hakiki âlimler olduğunu ve zamanında da böyle âlimlerin hemen hemen kalmadığını, bilakis taklitçilerinin köşeleri kaptığından dert yanar. Bu taklitçileri de şeytan ayartmış ve yoldan çıkartmış, onlar da mal ve makam sevdasına düşmüşlerdir. Bu sebeple iyilik ve kötülük karışmış, cehalet etrafı sarmıştır. Bu durumu İmam Gazâlî şöyle ifade eder: “Allah Teâlâ'nın Kur'ân-ı Kerîm'de, fıkıh, hikmet, ilim, ziyâ, nûr, hidâyet ve rüşd diye adlandırdığı, Selef-i sâlihîn'in (ilk İslâm büyükleri) takip ettikleri âhiret yolu ilmi, insanlar arasından dürülüp kaldırıldı ve tamamen unutuldu.” İmam Gazâlî bu sebeple yani dini ilimleri yaşatmak, önceki imamların yollarını açıklamak, peygamberlerin ve selef-i sâlihîn’in yanında faydalı olan ilimlerin ne olduğunu ortaya koymak için İhyâ kitabını yazdığını söyler.

40 kitaptan oluşan ve “İlim” kitabıyla başlayıp “Ölüm ve Ahiret” kitabıyla sona eren İhyâ’nın ikinci kitabının konusu “Akaid” iken üçüncü kitabının konusu ise “Temizlik”tir.

Semerkand Yayınları, İhyâ tercümesi projesi kapsamında İlim Kitabı’ndan sonra “Akaid” ve “Temizlik” kitaplarını da çıkardı. Doç. Dr. Dilaver Selvi’nin tercümesi ile okurlarla buluşan “Akaid Esasları” kitabı temel iman konularını ihtiva etmektedir. İtikadi meseleleri öğrenmek her müslümana farzdır. Çünkü dinin özü ve temeli inanmaktır. Daha sonra amel gelir. Eğer itikadda sorun varsa kişinin amelleri kabul edilmez. Kaldı ki zamanımızda pek çok sapık ve bâtıl görüş bir şekilde gündemlerimize girmekte ve kafamızda soru işaretleri oluşturmaktadır. Bu tehlikeli ve yoldan sapmış görüşlere karşı kişinin itikadi meselelerini sağlam bilmesi gerekir ki bu sayede kendini koruyabilsin. Yani her Müslümanın Ehl-i sünnet itikadını sağlam bir şekilde öğrenmesi gerekir. Bu sebeple “Akaid Esasları” kitabında İmam Gazâlî Ehl-i sünnet akidesini anlaşılır bir şekilde anlatmaktadır. Kitabı dört bölüm olarak tasarlayan İmam Gazâlî ilk bölümde Allah Teâlâ’nın zatını bilinmesi, ikinci bölümde Allah Teâlâ’nın sıfatlarının bilinmesi, üçüncü bölümde Allah Teâlâ’nın filleri ve dördüncü bölümde ise Ahiret ile ilgili meseleleri açıklamaktadır.

İhyâ’nın üçüncü kitabı olan ve “Temizlik Usulleri” ismiyle tercüme edilen kitap ise ibadetlerin kabulü için ön şart sayılan abdest, gusül, teyemmüm gibi hükmi temizlik türleri ile beden, elbise ve mekân temizlikleri ele alınıyor. Ayrıca temizliğin anlam ve önemi, adap ve edepleri, kaide ve usulleri, hüküm ve hikmetleri anlatılıyor. Fakat İmam Gazâlî kalp temizliğinin önemini de vurgulamaktan kendini alamıyor. Mesela kitabın girişinde temizliğin önemi ile ilgili hadisleri sıraladıktan sonra işlerin en önemlisinin iç âlem yani kalbin temizlenmesi olduğunu belirtiyor ve sözlerine şöyle devam ediyor: “Temizlik imanın yarısıdır, hadisindeki asıl kasıt iç âlemin (kalbin) temizliğidir. Yoksa insanın iç âlemi harap bir halde olup, manevi kir ve pisliklerle dolu iken bu hadisle sadece ‘bedenin zahirini su ile temizlemek kastedilmiştir” demek çok uzak bir mana olur.”

Kâtip Çelebi, Keşfiz’zunûn adlı eserinde İhyâ kitabını övmek ve İslam toplumundaki yerini belirtmek için “İslam’a dair bütün kitaplar kaybolup sadece İhyâ kalsaydı diğerlerini aratmazdı” der ki haklıdır da.

  • Temizlik Usulleri / Akaid Esasları
  • İmam Gazâlî
  • Semerkand Yayınları
Serdar Kocabaş - 13.09.2017

,

771

Serdar Kocabaş Hakkında

Serdar Kocabaş

kendi halinde bir halsiz.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin