İmam Malik

İmam Malik

İmam Malik

26.11.2012 - Ferhat Özbadem
İmam Malik
Türkiye'de en az bilinen ve en az tanınan mezhep imamı kimdir sorusu sorulduğunda verilen cevapların hemen hepsi aynı isme işaret ediyor; İmam Malik. Bu durumun birçok sebebi vardır. Ana sebeplerden biri Maliki ekolünün Türkiye sathında pek tutunamamış olmasındandır. Genel olarak dar bir coğrafyada müntesibi bulunan Maliki ekolü ile ilgili olarak Türkçe tercüme eser sadece iki tanedir. Birincisi İmam Malik'e atfedilen Muvatta adlı eser ikincisi ise Muhammed Ebu Zehra'nın yazmış olduğu ve Türkçeye tercüme edilen biyografiler serisi içindeki İmam Malik kitabıdır. 2005 yılında Eziz Cumayev'in Ameli konuların dayandığı hadisler açısından Malik-Buhari mukayesesi isimli bir tezi vardır. Bunun dışında Türkçe eser yok.

Muvatta kitabı ilgili olarak İmam Şafi bu kitabın Allah'ın kitabından sonra en sahih kitap olduğunu söyler. Başka alimlerde buna benzer yorumlar yapmışlardır. Bu durum İmam Malik'in hadis konusundaki mütehassıslığını gösterir. Muvatta için birçok şerhler yazılmıştır. Bu şerhlerin en meşhuru İmam Suyuti'nin yaptığı şerhtir.

Fıkıh alanında da büyük otoritelerden biri kabul edilen İmam Malik'in içtihatlarında izlediği yönteme ve gözettiği ilkelere dair bir kitabı yoktur. Ancak kendisinden sonra talebeleri İmam Malik'in fıkıh usulünü şöyle tespit etmişlerdir: Kitap, sünnet, icma, Medine ehlinin icmaı, kıyas, sahabe kavli, mesalih-i mürsele, ıstıshab, örf, sedd-i zerai ve istihsan

Kitap (Kur'an), şeriatın aslı ve dayanağı olduğu için, İmam Malik'e göre bütün delillerin üstündedir. İmam Malik öncelikle kitabın te'vil kabul etmez açık naslarına sarılır. Te'vil kabul eden nassında zahirine itibar eder. O, nassın özü demek olan "mefhum-ı muvafakat" ile amel eder.

İmam Malik'in deliller sıralamasında ikinci sırayı mütevatir sünnet alır. Fakat o ahad sünnetle de amel etmekten kaçınmaz. Amel-i ehl-i Medine İmam Malik'in üçüncü sırada değer verdiği delilidir. Hatta amel-i ehl-i Medine'yi ahad hadisin önüne aldığı durumlar da vardır.

İmam Malik'in, icmaı da delil olarak kullandığı görülür. Fakat onun itibar ettiği icma Medinedeki alimlerin fikir birliğidir. Onun metodunda sahabe kavlinin de önemli bir yeri vardır. Hatta o, sahabe kavlini geniş anlamda sünnet kategorisinde ele alır.

Hakkında nass, Medinelilerin icmaı ve sahabe kavli bulunmayan meselelerde İmam Malik'in kıyasa başvurduğu görülür. Bunun yanında dinin itibara aldığı veya ilga ettiği konusunda delil bulunmayan maslahatlardan hareketle hüküm verme, yani ıstıslah metodunu ilk olarak kullanan fakihin de İmam Malik olduğu görülür.

İmam Malik'in usulünde temel ilkelerden biride sedd-i zeraidir. Bu konuda İmam Malik harama götüren şey haramdır ve helale götüren şeyde helaldir prensibini esas alır. Ferhat Özbadem - 26.11.2012

,

3411

Ferhat Özbadem Hakkında

Ferhat Özbadem

1979 yılında Adıyaman?da dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Adıyaman'da bitirdi. Gül Eğitim Yardımlaşma Dayanışma İlmi Araştırmalar ve İnsan Hakları Derneği kurucu üyesidir. Özgün İrade, Vuslat, AbıHayat ve Yolcu dergisinde şiir ve makaleleri yayınlanan yazar evli üç çocuk babasıdır.

zeynepder.org, haberdurus.com, gulder.info, dunyabizim.com, kitaphaber.com.tr web sayfalarında belli periyotlar ile yazı yazmaktadır.

Yayınlanmış Eserleri:

  • Ebrulim
  • Kur'an'ın Gölgesinde Hz. Muhammed
  • Cennetin Yolu
  • Kur'an'ı Nasıl Okumalı
  • 40 Esas 40 Düstur
Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin