İnanamamanın Sancısıyla Kurulan Bir Cümle İmparatorluğu: İtira

İnanamamanın Sancısıyla Kurulan Bir Cümle İmparatorluğu: İtiraflarım

İnanamamanın Sancısıyla Kurulan Bir Cümle İmparatorluğu: İtiraflarım

03.12.2012 - Enes Yaşar
İnanamamanın Sancısıyla Kurulan Bir Cümle İmparatorluğu: İtiraflarım

İnanamamanın sancısıyla(Tolstoy tarafından) kurulan bir cümle imparatorluğu "İtiraflarım". Daha doğrusu yaşamın ne olduğu hegemonyasından kurtulmaya çalışan ve yaşamın anlamını sorgulayan bir yazarın "özgürlüğe kaçış" mücadelesi...

Mükemmelleşme çabasının çürümeye yüz tuttuğu bir hayatın kırılma noktasından filizlenerek gün yüzüne çıkmış olan bu kitap, hayatın varlık sebebini arayan Tolstoy'un anılarından oluşmaktadır. Ve Tolstoy, ömrünün sonlarına doğru kaleme almış olduğu bu anılarıyla ilk olarak arayışının bir vicdan haritasını çıkartmaktadır. İnançla aklın amansız mücadelesine sahne olan bu arayışlar; kimi zaman yaşamı anlamsız kılarken kimi zaman da hâlâ ondan bir şeyler ümit edilen bir afyon etkisi göstermektedir.

Başından sonuna kadar bir çatışma içerisinde devam etmekte olan kitap, ilk olarak Tolstoy'un çocukluk hatıralarındaki inanç ve inançsızlık savaşıyla başlıyor. Ve bu savaş, yenilenin inançlar değil de kendisi olduğunu anlayıncaya kadar belli bir süre devam ediyor.

İlerleyen sayfalarda ise inanç coğrafyasının zedelenen dokularını onarmaya çalışan Tolstoy, zihninde tutunamayan inkâr tereddüdünün bir iç çatışmasını yaşıyor. Ve düşüncelerin bir uçurum gibi derinleştiği bu bölümlerde, zihninin uyuşan yanlarına "yaşamanın anlamı neden ibarettir? " sorusunu sorarak akıl dairesini inanç çemberi içerisine almaya çabalıyor.

Gelgitlerin uzayıp kısalan şekilleri içerisinde düşüncelerini "Niçinli" sorularla kanatmaya devam eden Tolstoy, kusursuzluğa yontulan kalemini, hislerine bıraktığı bu anlarda; inanamadığı için üretmek zorunda kaldığını açıkça dile getirmese de sezdirmeye çalışmaktadır. Ki Tolstoy'a göre (o zamanlar) mükemmele ulaşmanın bir yolu olan yazmak, aklın zincirlerini bir nebze de olsa birbirine kenetleyerek kendini güvende hissetmesini sağlayan en büyük kaçış yollarından birisidir diyebiliriz. Öyle ki yaşamın sürdürülebilirliğine bir anlam katabilmek adına, yazmanın dışında kendini güvende hissetmesini sağlayan başka bir şeyin olması gerektiğine inanma ihtiyacı da yaşamla ölüm arasında kurmaya çalıştığı terkibi okuyucuya açıkça göstermektedir.

Anıların sancıyan yanlarına dokunmanın yanı sıra tatmin olabilmenin de hayatı anlamsız kılabileceği çıkarımlarında bulunduğumuz ilerleyen bölümlerde ise, ölümle eritilen bir hayatın güvencesini sonsuzluğa taşıyan inanç kavramına bürünmüş olan Tolstoy, "İnanç yaşamın gücüdür. İnsan yaşıyorsa bir şeylere de inanıyordur" anlayışını benimsemesiyle birlikte mükemmelleşme hırsını tekâmül anlayışına bırakmıştır. Ki "Ben sebepsiz ve anlamsız olarak dünyaya gelmiş olamazdım" sözleri de benimsediği anlayışı açıkça ortaya koymuştur.

Ayrıca "İtiraflarım" adlı eseri yazmadan önceki dönemlerinde İslamiyet'i oldukça ayrıntılı bir şekilde araştırmış olan Tolstoy, kaleme almış olduğu bu anılarını kuvvetli bir ihtimalledir ki İslami bir hassasiyetle dile getirmiştir. Öyle ki "Ben, yaşamın anlamı ve gücü olan inancın peşindeyim. Onlar ise(Hristiyan ayinlerine katılan kişiler) belirli insani görevlerin en iyi aracının gerçekleşmesinin peşindeydiler" sözleriyle, inancın kuru ve yapmacık ayinlerin haricinde bir olgu olduğunu pekiştirmektedir. Ve dönemin Rusya'sının İslamiyet'e almış olduğu cepheyi de düşünecek olursak, Tolstoy'un İslamiyet'i yayma çabalarını ne derece engellemeye çalıştıklarını tahayyül edebiliriz. Ki zaten Tolstoy'un İslamiyet'e dair birçok kitabının da yok edildiği bilinen bir gerçektir. Bu yüzden de Tolstoy'a dair oldukça çarpıcı bilgilerin yer aldığı bu anılar bizler için büyük bir önem arz etmektedir.

Son olarak ise bu eser sayesinde Tolstoy'u, mükemmellik anlayışıyla kusursuzu yakalamaya çalışan bir yazar olmanın dışında; inanmak adına acziyetini kabul eden ve inancını, fikir sancısıyla perçinleyen iki farklı kişi olarak tanıma şansını elde etmiş oluyoruz.


İTİRAFLARIM
Tolstoy
Aden Yayınları
103 sfy.

Enes Yaşar - 03.12.2012

,

1968

Enes Yaşar Hakkında

Enes Yaşar
Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin