İslam Tarihine Giriş

İslam Tarihine Giriş

İslam Tarihine Giriş

28.07.2015 - Ferhat Özbadem
İslam Tarihine Giriş

Kitap vardır zaman israfıdır kitap vardır derdin ilacıdır. Emek ve bilginin cem olmasından meydana gelen eserler kaliteli ve okunmaya değer eserlerdir. Kitap, insanın düşünce dünyasını geliştiriyorsa, yeni ve özgün bilgiler veriyor ise ve okuyucusunu bir sonraki aşamaya sevk ediyor ise o kitap iyi bir kitaptır demektir. İşte iyi kitap diyebileceğimiz kitaplardan biri de Muhammed Hamidullah’ın İslam tarihine giriş adlı kitabıdır.

 Kitap, Muhammed Hamidullah tarafından Erzurum'da İslami İlimler Fakültesi'nde verilen derslerden oluşup, merhum Ruhi Özcan tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir. Ders formatında olması ve her konunun ardından konunun anlaşılmasını pekiştirecek kısa soru ve cevaplar eklenmiş olması okuyucuya birçok güzelliği bir arada sunmaktadır. İslam tarihi konusunda giriş mahiyetinde olan bu eser İslam tarihi üzerine yazılmış çalışmalar içinde ayrı bir yere sahiptir. Hamidullah bir bilim adamıdır. Delilsiz ve kaynaksız bilgi vermemeye çalışmıştır. Konulara yaklaşırken merkeze Kur’an’ı almaktadır. Bilgileri Kur’an süzgecinden geçirdikten sonra okuyucu ile paylaşmaktadır.

 Kitapta birçok değerli bilgi olmak ile birlikte en fazla ilgi çeken bölüm nübüvvet öncesinde Mekke’de siyasi ve kültürel hayat ile ilgili önemli ayrıntılar içeren bakanlık sistemi ile ilgili bölümdür. O dönem Arap kültür ve yönetim anlayışı ile ilgili önemli bilgiler veriliyor. Mesela bu bakanlıklardan biri Sefirlik olarak tanımlanabilecek bir yerel kurumdur. Kabileler arası görüşmeler bu sefirlikler aracılığı yapılmaktadır. Hz. Ömer’in iman etmeden önce Sefirlik yaptığını da kitaptan öğreniyoruz. Arapların eşnak dediği herhangi bir sorundan sonra tazminat verilmesi gerektiğine ve tazminatın miktarını belirleyen kişilerdir. Hz. Ebubekir’in eşnaklık yaptığını kitaptan öğreniyoruz. O dönem Mekkelilerin toplumu ilgilendiren konulara ile ilgili görüşüp istişare ettikleri Darun Nedve adlı bir meclis vardır. Bu meclise ancak kırk yaş üstü olanların katılabileceğini öğreniyoruz. Meşura denilen bir onay makamı olduğunu öğreniyoruz. Darun Nedve’de alınan kararlar meşuraya gönderilir orada onaylanır ise tatbik edilir. Buradan anlaşıldığına göre o dönem Mekke’de alt meclis ve üst meclis olmak üzere iki meclis bulunmaktadır.

 Dünyada ilk yazılı anayasanın Medine döneminde Resulullah tarafından yazdırıldığı bölüm de kayda değer ve önemli ayrıntılar içeren bir bölümdür. Bu bölümde bu anayasadan önce yazılı bir anayasa olmadığı tezi işlenirken eski Yunanistan’da Aristo’nun Atina anayasası olarak isimlendirdiği bir çalışma olduğunu fakat bunun bir anayasa olmadığı bir anayasa tarihi olduğu bilgisi verilmektedir. Bununla ilgili olarak Hamidullah şöyle diyor: “Eski Yunanistan’da bazı anayasalar vardır. Aristo’nun “Atina Anayasası” adıyla bir kitabı vardır. Fakat bu devlet anayasası değil, anayasa tarihidir. Aristo devlet reisi değildir. Büyük İskender’in veziridir. Bunun için yazdığı, devletin kanunu olmamıştır; kanunun tarihini yazmıştır. Diğer bir husus da şudur: Atina Anayasası kitabı, Atina’nın devlet değil, İskender’in imparatorluğunun başşehri olduğu bir zamanda kaleme alınmıştır. Kitabın adı “Atina Site Devleti Anayasası”dır. Yani anayasanın tarihinden bahseder, kendisi anayasa değildir.

Aristo’nun muasırlarından biri de Hindistanlı tarihçi Kautilya’dır. Söylediğine göre, Budistlerin Hindistan’da bu devrede büyük bir devletleri vardı. Çendragupta adındaki devlet reisleri, Ayta Şastra adında bir kanun kitabı yazmışsa da kitap devlet anayasası değil, kral ve prenslerin mütalaası için yazılmış, bir nevi öğretici mahiyet arzeden bir eserdir. Netice olarak diyebiliriz ki, Medine’de Peygamberimizin yazdırdığı anayasa, dünyada en eski yazılı anayasadır. Bu Anayasanın metni bize kadar ulaşmıştır.”

Kitapta istifadesi yüksek olabilecek bölümlerden biri de Resulullah’ın (s) vefatı sonrası meydana gelen bir kısım ihtilaflar ile ilgili verilen bilgilerdir. Olabildiğinde tarafsız bir şekilde kaynaklara başvurarak konular işlenmeye çalışılmıştır. Kitap Hz. Ebubekir dönemine kadar olan İslam tarihi bilgilerini içermektedir.

 Kitapta yer alan ilgi çekici bilgiler

 Soru: Medine'ye bir peygamberin gönderildiği söyleniyor, ismi nedir acaba?

Cevap: Bu Nebinin ismi Semhûdî'nin, Târîhu'1-Medîne ismindeki eserinde zikredilmektedir

Soru: Kur’ân’da Hz. Şît’in (a.s.) peygam­berliğine dair bir kayıt var mıdır?

Cevap: Kur’ân’da bir zikir yoktur. Hadis ki­taplarında zikredilmektedir. Bir hadiste, Hz. Adem’e on sahife, Hz. Şît’e şu kadar, diğerlerine bu kadar vs. gibi ifadeler vardır.

Hamidullah’ın siyer ve İslam tarihi literatürüne katkıları

 “Belâzürî’nin Ensâbü’l-Eşrâf" isimli eserinin ilk bölümünü neşretmesidir

 Vakıdî’nin Kitabür’r-Ridde maa nebze min futûhi’l-Irak isimli ridde hadiseleri ve Irak fetihlerini konu alan kitabı da Muhammed Hamidullah’ın neşrettiği diğer bir İslam tarihi kaynağıdır. Muhammed Hamidullah’ın gerek dünyada gerekse Türkiye’de tanınmasına sebep olan eseri İslam Peygamberi’dir. Muhammed Hamidullah’ın, İslâm Peygamberi gibi defalarca neşirleri ve tercümeleri yayınlanan diğer bir çalışması Hz. Peygamber’in (s) askerî faaliyetlerini konu edinen Hz. Peygamber’in Savaşları adlı eseridir. Resulullah Muhammed isimli kitap, Hamidullah’ın muhtasar bir siyer çalışmasıdır. Yazarın Türkiye’de verdiği ders ve konferanslar notlarından derlenen küçük boyuttaki kitaplar olup, İslâm Tarihine Giriş, İslâm Müesseselerine Giriş ve İslâm Tarihi Dersleri adlarını taşımaktadır.   Ayrıca müellifin Behawalvapur İslâmia Üniversitesi’nde verdiği on iki konferansı The Emergence of Islam ismiyle kitaplaştırılmış ve İslâm’ın Doğuşu adıyla Türkçeye çevrilmiştir. Hz. Peygamber’in Altı Orijinal Diplomatik Mektubu ismiyle yayınlanan kitabının muhtevası, onun el-Vesâik eserinin muhteviyatında mevcuttur. Nihayet İslâm’da Devlet İdaresi isimli kitabı da onun dolaylı bir siyer çalışması olarak kabul edilebilir.” (Adem Apak)

Siyer ve İslam tarihi alanlarında çok değerli eserler neşreden M. Hamidullah’ın İslam Tarihine Giriş adlı bu eseri de okunmaya değer bir çalışmadır. Kitabın içeriğinin ders bant kayıtlarının kağıda dökümü olması hasebi ile ders olarak İslam tarihi çalışmaları yapılırken istifade edilebilecek bir çalışmadır.

İslam tarihine giriş

Muhammed Hamidullah

Beyan yay

Ferhat Özbadem - 28.07.2015

,

2698

Ferhat Özbadem Hakkında

Ferhat Özbadem

1979 yılında Adıyaman?da dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Adıyaman'da bitirdi. Gül Eğitim Yardımlaşma Dayanışma İlmi Araştırmalar ve İnsan Hakları Derneği kurucu üyesidir. Özgün İrade, Vuslat, AbıHayat ve Yolcu dergisinde şiir ve makaleleri yayınlanan yazar evli üç çocuk babasıdır.

zeynepder.org, haberdurus.com, gulder.info, dunyabizim.com, kitaphaber.com.tr web sayfalarında belli periyotlar ile yazı yazmaktadır.

Yayınlanmış Eserleri:

  • Ebrulim
  • Kur'an'ın Gölgesinde Hz. Muhammed
  • Cennetin Yolu
  • Kur'an'ı Nasıl Okumalı
  • 40 Esas 40 Düstur
Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin