Kapanmayan Yara Filistin

Kapanmayan Yara Filistin

Kapanmayan Yara Filistin

24.01.2014 - Ersin Kendir
Kapanmayan Yara Filistin

"Bir insana bir kere köklerinden sökülüp atılma tecrübesi yeter, sonsuza kadar köklerinden sökülmüş olması için" diye vurgular satırlarda.

"İnsanın vatanından olması yerinden edilmesi ölüm gibidir. Kişi bunun hep başkalarının başına geleceğini sanır. 1967'nin yazından itibaren hep başkası sandığım o yersiz yurtsuz yabancı benim." Diyor Mourid Barghouti.

Barghouti kim mi? 12 şiir kitabına sahip Filistin’li bir şair ve düşünür. Bu eseri için kısa bir otobiyografi denemesi diyebiliriz. 1997 yılında Necip Mahfuz Edebiyat Ödülü’nü kazanmış. İngilizce “I saw Ramallah" olarak bilinen eser Türkçeye “Şairin Filistini" olarak çevrilmiş.

Filistinli sürgün şairin 30 yıl aradan sonra tekrar doğduğu topraklara ayak basabilmesi ve hissettiklerini şairce kelimelere döküşü var bu kitapta. En güzeli de Türkçeye tercüme edenin ustalıkla ve kelimelerin şairimsi tadını bizlere aktarabilmiş olmasını sevdim. Barghouti''nin başka kitaplarını da okuma isteği hâsıl oldu zihnimde.

Ramallah’ın Deyr Gassanah köyünde dünyaya gelen şair vurgun yediği yerden, çocukluğunun kapanmamış yarası Filistin’den, sürgün duygularından dem vurmuş satırlarda. Edward Said’in önsözüyle, Köprüde başlar hikâye. Otuz yıl önce Kahire’de edebiyat öğrencisiyken geçtiği köprüden otuz yıl sonra geçebilme mutluluğu. Bir ucu Filistin’e uzanan köprüde demlenir hisler. Kontrolün işgalci devletin elinde olduğu, insanlığı ayıran o köprüde. Şair ve düşünür Mourid Barghouti sanat, edebiyat, düşünce, siyaset, yerlilik ve yabancılık, hayat ve ölüm üzerine köprüden, Ramallah’tan seslenir okuyucuya. Öğrenci olarak çıktığı Filistin’den, geri dönüşü meçhul mülteci kimliği ile dolaşır Amman, Kuveyt, Kahire, Budapeşte, Londra şehirlerinde. Yıllarca ailevi planlar bekletilir raflarda, işler yoluna girince uygulanmak üzere. Filistin sürgününden sonra Deyr Gassanah sokakları Londra’ya, Kahire’ye, Budapeşte’ye açılır.

“Arzuladığımız, özlediğimiz mekânlar değil zamanlardır, fakat kavga mekân üzerinden verilir. Bütün hikâye mekân üzerinedir. Ona sahip olmana engel olurlar; böylece ne gasp edeceklerse alırlar hayatından." (s.87)

Mourid, “bir şair zamanda mı yaşar mekânda mı?" sorusunu soruyor satırlarda. Mekân kayarken avuçlarından zamana tutunmuştur artık. Zamanda yaşamayı seçmiştir tüm mekânsızlar gibi. Şöyle de ifade edebiliriz, ‘ne içindeyim zamanın, ne de büsbütün dışında; yekpare, geniş bir anın parçalanmaz akışında."

“Şiir; şuur imbiğinden damıtılmış öz su’dur." Diye okumuştum bir yerde. Şair ki şuur ağacının en uç meyvelerini bize sunar. Otuz yıl aradan sonra ilk defa kendi halkına, kendi topraklarında şiir okuma heyecanını yaşar Barghouti, şöyle anlatır o anı; şiir yazarken, okuyucum belli biri değildir. Fakat okumam istenildiğinde belli biri haline gelir okuyucu. Spesifik bir dinleyici, bilhassa onlar için yazmış değilimdir ama bilhassa onlar için okuyacağımdır şiiri…

Bu günlerde Mısır’ın darbeci hükümeti ile Ortadoğu’nun gayri meşru devleti İsrail’in ortak hareketi Filistin’i zor şartlara sürüklemekte, bu hal 1948 işgalinden beri hiç değişmediği Mourid’in satırlarında da vurgulanmaktadır. Ve diyor ki; “Onun için şarkılar söylüyoruz ki hatırlayalım onun bizden alınmasının utancını. Şarkımız geçmişte kalmış kutsal bir şey için değil, işgal tarafından her gün tecavüze uğrayan gururumuz için." (s.6)

Ve Filistinli olmak…

“İntifada yılları boyunca kadınlar bir genci İsrailliler tarafından götürülürken görünce hemen askerlerin üstüne saldırır, aynı anda bağırıp çağırırlarmış: “Oğlum, oğlum- bırak oğlumu!" Bir defasında İsrailli asker genç bir çocuğu sürüklerken bağırmış Farha’ya: “Git yalancı. Bir oğlana kaç ana! Yüz tane ana bir oğlana? Uzak dur, git!" Bağırmış Farha: “Evet, biz böyleyiz. Burada bir oğlanın yüz anası vardır, sizin gibi değil, sizde bir oğlanın yüz babası olur çünkü!" (s.117)

Bir gün dünyadaki Müslüman kardeşlerimizle özgür Kudüs’e varabilmek duası ile…

Şairin Filistini
Mourid Barghouti
Çeviren: A. Melis Hafez
Klasik Yayınları
179 Sayfa

Ersin Kendir - 24.01.2014

,

2117

Ersin Kendir Hakkında

Ersin Kendir

Ordu'da doğdu, İstanbul'da yaşıyor.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin