Kitap Haber

“Gerçekten önemli olan tek bir felsefe sorunu vardır,( o da ) intihar” dır diyor Albert Camus sisifos söyleminde. İntihar bir sonuç mudur yoksa neden midir! Sorularına cevapları olan insanlar bunu çeşitli kategorilerde sıralamıştır. Piskologlara göre ağır depresyon sonucu girilen bir eylemdir. Sosyologlara göre bir toplumdan ve baskıdan bunalan bir insanın yaptığı özkıyımdır. Bütün dallarda bu soruna çözümleme getirilmiştir. İzah edilmeye çalışılmıştır. Her bilimsel ve entelektüel disiplin, intiharı kendi bağlamında çözümlemeye çalışmıştır.Ancak her çözümlemeye rağmen intihar sorunsalı yine de toplumsal gerçeklik olarak etkisini sürdürmüştür.

Freud’a göre ”bilim açısından çözümlenmemiş bir sorun” olan intihar modern insanın ölümle yüzleşmesinin önemli bir basamağı olarak gözükür. Batı dünyasında intihar olgusu Türk toplumundan daha önce var daha kapsamlı bir şekilde araştırılıp tartışılmıştır.

Prof. Dr. Kemal Varol ise bu özkıyımın nedenini şöyle açıklıyor ” İntihar daha metafizik bir bakış açısıyla aklın durduğu yerde ortaya çıkar. İnsan olmanın bütün cilveleri akıl tarafından ihata edilemiyor. Aklı putlaştırmak hayal kırıklığı yaratıyor zira akıl ruhun ihtiyaçlarını anlamak ve gidermek konusunda yetersiz kalıyor. İnsan ruhu çoraklaştıkça hayat daha da anlamsızlaşıyor. Kimi insanlar Tanrı’nın olmadığı bir dünyada intiharı bu anlamsızlık buhranına karşı bir savunma olarak görüyor. Ruhun acılar içinde kıvranması yerine hayatlarına son vermeyi yeğliyorlar.”

Durheim ise bunun nedeni olarak ” intiharın bu günkü durumu manevi bir düşkünlüğün göstergesidir. Toplumdaki manevi bir düşkünlüğün göstergesidir. Toplumdaki bir manevi hastalıktan ne anlamak gerekir! Önerilen düzeltimin tüm tarihsel evrimimizin bir gereği oluşu. Birey ile devlet arasındaki tüm toplumsal kümelerin ortadan kalkışı; bunları yeniden kurmanın zorunluluğu. Yöresel yerinden yönetime karşılık mesleki yerinde yönetim; bunun toplumsal örgütün zorunlu temeli oluşu”

İnithar sözcüğü Türkçede ne İslamiyet öncesi ne de sonrası kaynaklarda kendini öldürme anlamına gelebilecek bir kelimeye rastlanmamaktadır. Günümüzde kullanılan ”intihar” kelimesi Tanzimat döneminde batıdan yapılan çevirilerle dilimize kazandırılmıştır. Latince de ”sui ipius homicidum” kökünden gelen ve ”suicide” sözcüğü ilk olarak 1643′te kullanılmaya başlanmıştır.

Edebiyat bağlamında intihar

Edebiyatçıların intihara olan yönelimi ise yazar kesiminin içinde bulunduğu ortam ve ilgileri bu yöne olan meyili biraz daha artırmıştır. Metin Akbaş’ın intiharından önce Beşir Fuad’la sonrada genç şairlerden Kaan İnce, Can İren gibi isimlerle ilgilenmiş olması intihar edenlerin kendilerinden sonra gelen kişileri etkilediği söylenebilir. Aynı şekilde Sylvia Plath’la ilgili bir tez yazan Nilgün Marmara durumu gibi.

İkisi arasındaki fark ve benzerliklere değinecek olursak: Plath düşüncenin daha derinlerine dalmışken Marmara daha yüzeysel düşünceleriyle eylemsel yaşamıştır. İkisinin temel benzerlik noktası hayatın intihar kıyısında kendilerine kıymalarıdır. İntihar tercihleri de birbirinden değişiktir.
Plath’a değindik. Marmara ise kendini evinin balkonundan boşluğa bırakarak göçmüştür.
Kaynak: Sylvia Plath’ın şairliğinin intiharı bağlamında analizi (Nilgün Marmara)

”Kendi kalemini kıranlar” Cemile Sümeyra’nın tez konusunun genişletilmiş hali. Şule yayınlarından çıkan eser birçok müntehir edebiyatçının hayatını, intihar nedenlerini derinlemesine inceleyen kaynak bir kitap nitelikte.

Kendi Kalemini Kıranlar - Cemile Sümeyra