Kitap Haber

Tarihe mal olmuş şahsiyetlerin, dünyalarını değiştirmeden önce, tarihe şerh düşmeleri babında, bilgi birikimlerini, tecrübelerini, düşüncelerini ve tespitlerini hatırat şeklinde yazmaları ve neşretmeleri, düşünce dünyamızın gelişmesi ve ufkumuzun açılmasına büyük katkı sağlamaktadır.

Tarihe şerh düşen güzel insanlardan biri de İbrahim Guşe’dir. 1991-1999 yılları arasında, Filistin İslami Direniş Hareketi’nin (Hamas) resmi sözcüsü olan Guşe, kendi biyografi kitabına Kırmızı Minare adını vermiştir.

Kudüs ve Mescidi Aksa ile ilgili duygusal bir anlatım ile hayat hikayesini anlatmaya başlıyor müellif. Bir direniş hikayesi… Kendi küllerinden yeniden, yeniden, hep yeniden var olan bir sevdanın hikayesi… Yenilgi yenilgi büyüyen zaferlerin emzirdiği çocukların hikayesi…

Bir biyografi kitabının adı neden “kırmızı minare” olur acaba? Ya çocukluktan kalma bir hatıranın izleridir sebep, ya düşler diyarında direnişin simgesidir sebep…

Müellifin, eserine “kırmızı minare” adını vermesi çocukluktan kalma hatıraların bırakmış olduğu iz sebebi iledir. Evlerinin penceresinden görünen bir mescidin minaresidir kitaba isim olan minare. Müellifin babasından, babasının bir kısım alimden rivayet ettiğine göre, kıyamet alameti olarak yeryüzüne tekrar gelecek olan Hz.İsa’nın (as) iniş yapacağı minare (başka rivayetlerde Hz. İsa’nın, Şam Emeviyye camii minaresine iki meleğin kanatları arasında ineceği rivayetleri vardır.)(Hz. İsa’nın yeryüzüne inip inmeyeceği konusu ayrı bir tartışma konusudur.)

İngilizler 1918’de Kudüs’ü işgal ettiklerinde halktan bir mücahid bu kırmızı minareye çıkıp, işgal güçlerine zayiat veriyor ve bu minare üzerinde şehid ediliyor.

İbrahim Guşe’nin çocukluk ve gençlik yılları anlatılırken, kendi hayatındaki ayrıntılardan ziyade, Filistin, Kudüs eksenli gelişmeler ve tahliller ön plana çıkıyor.

İhvanı Müslimin cemaatına katılım anıları ve tahliller…

Hizbu Tahrir hareketi kurucusu Takıyuddin El Nebhani’nin ilk zamanlarda İhvan cemaatine bağlı olduğunu daha sonraki süreçte İhvan’dan ayrılıp Tahrir hareketini başlattığı bilgisi önemli bir bilgi olarak paylaşılıyor.

Kral Abdullah’a yapılan suikastı anlatırken Guşe, amcasının rivayeti ile birinci elden anlatıyor. Kral Abdullah vurulduğunda, Guşe’nin amcası da Kral’ın yanında imiş.

İhvan cemaatinin o dönemde yapmış olduğu faaliyet ve etkinlikler ile ilgili ayrıntılı bilgi veriliyor.

Guşe, 1954’te lisede öğrenci iken, Mısır’ın o dönemki Firavunu olan Cemal Abdunnasır’a yapılan suikastın, Filistin’de ve Filistin İhvanı üzerinde nasıl yankı bulduğunu anlatıyor. Abdunnasır’ın bu suikastı kendi kendine yaptırıp, İhvan hareketine baskı sebebi olarak, Mısır ve Dünya kamuoyuna sunması konusu, Mısır yakın tarih konulu hemen bütün eserlerde geçer. Abdunnasır’ın bu uygulaması sonucunda, İhvan hareketine karşı büyük zulümler başlamıştı.

Müellifin eğitim amaçlı Mısır’a gitmesi ve burada İhvan cemaati faaliyetlerine katılımı anlatılıyor.

El fetih hareketinin kuruluşu ve Yaser Arafat’ın gençlik yılları ile ilgili ayrıntılı bilgilere yer veriliyor.

60’lı yıllardaki hatırat kısmında, Suriye ve Mısır’ın birleşip ayrılması olayı en önemli kısım sayılır. Ayrıca, İhvan cemaati içindeki o dönem çatışmalar ve ayrışmalar işin içindeki biri tarafından belki de ilk defa bu açıklıkta ifade ediliyor.

Müellif 70’li yıllarda Ürdün’e gidiyor. Ürdün ihvanı ve Ürdün’deki genel gelişmeler ile ilgili önemli ayrıntılar veriliyor.

Bu kısma kadar olan hatırat ve biyografik bilgiler on yıllar şeklinde kategorize edilirken, 90’lı yıllar sene sene ele alınıyor. 90 ile 91 yılları arasında Hamas ve El Fetih arasındaki ilişkiler ele alınmak ile başlıyor. Sene 90’dan itibaren Hamas ile ilgili hemen bütün bürokratik konular hakkında bilgi veriliyor.

Oslo anlaşması ve bu anlaşmaya tepkilere özel bir bölüm ayrılmış.

Yahya Ayyaş’ın şehadeti ve o döneme etkileri üzerinde duruluyor.

Hamas, ilk defa 1996’da resmi olarak Türkiye’ye davet ediliyor. O dönem, Refah partisi yaptığı bir etkinliğe Hamas’ıda çağırmıştı.

Halid Meşal’e yapılan suikast ile ilgili bilgiler veriliyor.

Hamas hareketinin, Ortadoğu devletleri ile olan ilişkileri üzerinde birinci elden bilgiler veriliyor.

Ortadoğu, İhvanı Müslimin ve Hamas’ın son elli senesi ile ilgili olaylar ve gelişmeler hakkında bilgi sahibi olmak isteyenlerin kaçırmaması lazım gelen bir kitap. Ortadoğu konusunda hassasiyeti olan insanların, Ortadoğu’daki İslami yapıların tarihsel gelişimi ile ilgili hareketin içinde bulunan hatta merkezinde bulunmuş bir kişiden okumak daha sağlıklı olacaktır.

Kırmızı Minare
İbrahim Guşe
Mana Yayınları