Kur'an Yorumlarında Kadın

Kur'an Yorumlarında Kadın

Kur'an Yorumlarında Kadın

31.12.2012 - Ferhat Özbadem
Kur'an Yorumlarında Kadın
Tarihsel süreç içinde insanların en fazla tartıştıkları konulardan biri de kadın konusudur. Farklı yönleri ile sürekli gündem olan kadın konusunun dini yönü de sürekli tartışılan bir konudur. Kadın konusunda eski dönem dini kaynaklar ile yeni dönem dini kaynaklar arasında görüş olarak farklılıklar olması ile birlikte tartışma konuları pek değişmemiştir.

İslamın kadın ile ilgili bakış açısı ayet ve hadisler ışığında değerlendirilmiştir. Hadisler ile ilgili kısımda hadislerin sıhhati sürekli büyük bir sorun olarak tartışmaların merkezinde olmuştur. Bu noktada hadislerin kadına bakış açısını anlamak için Peygamber efendimizin (s) bu konudaki uygulamalarına bakmanın daha sıhhatli olacağı kanaatindeyim. Kadınlar ile ilgili olumsuz yaklaşımlar içeren hadislerin sıhhatinin sorunlu olduğunu bu yol ile öğrenebiliriz. Efendimizin (s) uygulamalarına bakıldığında kadına ihtiram ve hürmet dikkat çekmektedir. Yaşantısında ve davranışlarında kadına değer veren bir Peygamberin kadın ile ilgili değerini düşürücü ve küçük görücü/öteleyen cümleler kurması düşünülemez. Bu durum aynı zamanda Kuranın ruhuna ters düşer.

İslamın kadınlar ile ilgili bakış açısını şekillendiren en mühim kaynak ise Kur'an'dır. Kadınlar ile ilgili ayetler İslamın kadına bakış açısını ortaya koyar. Bu konuda sorun olan kısım kadın ile ilgili ayetlerin yorumlanması ile ilgilidir. Yapılan yorumlar müfessirlerin yaşadığı coğrafya ve sosyal çevresinin etkisi ile yapıldığından bir kısım sorunlu yorumlar ortaya çıkmıştır.

İçinde bulunduğu coğrafya ve şartlara göre ayetleri yorumlayan müfessirlerin direkt ve endirekt olarak bu etkenlerin etkisinde kaldığını görüyoruz. İçinde yaşadıkları toplum, örf, adet, yaşadıkları dönemdeki fikir akımlarının yorumcuların düşünce dünyasına endirektte olsa etkilediği bir realitedir. Direkt etkisi ise müfessirin bağlı bulunduğu ekole göre ayetleri yorumlamasından kaynaklanmaktadır. Bu her iki etki türü de bir kısım olumsuzluklara sebep olmaktadır. İşte bu noktada elimizdeki eser, Türkiye coğrafyasında neşredilen tefsirlerin müfessirlerinin kadın ile ilgili ayetleri yorumlamaları üzerinde durmaktadır. Konular ve ilgili ayetler ele alınırken eski dönem müfessirlerin yorumları ile günümüz müfessirlerin görüşleri kıyaslanmakta.

Eski dönem müfessirlerin görüşleri genel olarak eleştirel olarak sunulmakta yeni dönem müfessirlerin konu ile görüşleri ise daha kabul görür bir eda ile ele alınmakta.

Kuran hitabının, nazil olduğu dönemden itibaren kıyamete kadar, değişik coğrafyalarda yaşayan bütün insanlığa yönelik bir mesajı içerdiği bilinmektedir. Yine, diğer insanlar gibi Kuran yorumcusu da, "aidiyet"' duygusuna sahip olup içerisinde yaşadığı sosyal, siyasî ve kültürel ortamın yönlendirmelerinden etkilenebilmektedir. Türkiye'de yaşayan Kuran yorumcularına Cumhuriyetten günümüze- bakıldığında bu etkiler daha belirginleşmektedir. İlk dönemlerde klasik yorumlar ile benzerlik gösteren yorumlar dikkat çekerken günümüze yaklaştıkça farklı yorumların ağırlık kazandığı görülmektedir. Bu durum şartların ve kültürel kodların değişmesi ile izah edilebilir. Cumhuriyetin ilk yıllarında yaşayan Kuran yorumcuları dini koruma refleksi ile hareket ederken son dönem yorumcular ise kendilerince yenilenme ve gelişim refleksi ile hareket etmektedir. Bu anlamda ilk dönem ile günümüz yorumcuları arasında farklılıklar olması doğal bir hal almaktadır.

İslamın kadına verdiği önemi anlamak için yapılması gereken ilk iş Kuran inzal olmadan önce dünyada kadına verilen değer ile Kuran inzal olduktan sonra kadına verilen değer arasında kıyas yapmak olmalıdır. Ve Efendimizin (s) kadına ne kadar değer verdiğine bakmak gerekir. Kadına sosyal ve siyasal anlamda haklarını tarih sahnesinde ilk olarak ifade etme imkanı veren din İslamdır. Öyle ki, Fatıma validemize, Hatice validemize, Aişe validemize baktığımızda bunu açıkça görmekteyiz. Fatıma validemizin ilmi donanımı ve siyasal duruşu, Aişe validemizin siyasal donanımı ve bazı ilimlerde derinleşmesi, Hatice validemizin tüccarlık ve hizmete adanan yönü göz önüne alındığında hakikat daha net görülecektir.

Kuran'ın ruhunu anlamak ve ona göre düşünmek ve yaşamak noktasında dikkat etmemiz gereken temel unsurlardan biri de Kuran iyileştirme işini tedricı olarak yapar. Bu tedriciliğin ilk aşamasını Efendimiz (s) pratize ederken sonraki basamakların bir kısım sahabe tarafından pratize edildiğini görüyoruz. Dolayısı ile İslam düşmanlarının ve özellikle müsteşriklerin kadın konusunda islama saldırdıkları konulara baktığımızda ya uydurma hadisler üzerinden ya da bir kısım yorumcuların yorumları üzerinden saldırmaktadırlar. Her ne kadar mesnetsiz saldırılar olsa da bu saldırıları bertaraf etmenin yolu özellikle kadın konusunda uydurma hadislerden ve olumsuz yorumlardan uzak durmaktır.



Kuran Yorumlarında Kadın
İbrahim H. Karslı
Rağbet Yayınları
Ferhat Özbadem - 31.12.2012

,

2524

Ferhat Özbadem Hakkında

Ferhat Özbadem

1979 yılında Adıyaman?da dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Adıyaman'da bitirdi. Gül Eğitim Yardımlaşma Dayanışma İlmi Araştırmalar ve İnsan Hakları Derneği kurucu üyesidir. Özgün İrade, Vuslat, AbıHayat ve Yolcu dergisinde şiir ve makaleleri yayınlanan yazar evli üç çocuk babasıdır.

zeynepder.org, haberdurus.com, gulder.info, dunyabizim.com, kitaphaber.com.tr web sayfalarında belli periyotlar ile yazı yazmaktadır.

Yayınlanmış Eserleri:

  • Ebrulim
  • Kur'an'ın Gölgesinde Hz. Muhammed
  • Cennetin Yolu
  • Kur'an'ı Nasıl Okumalı
  • 40 Esas 40 Düstur
Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin