Mızraksız İlmihal - Mehmet Efe

Bilal Can | Edebiyat | Okunma: 332 | 16.02.11

”Bu kitaptaki kişi ve kurumların gerçek yaşamdaki kişi ve kurumlarla ilgisi olmayabilir”

80′li yılların ”islami genç kuşağın”öyküsü diye bir sloganla basılan kitap Mehmet Efe’nin bir döneme damgasını vuran çokça eleştirilen, çokça beğenilen, çokça konuşulan bir kitap olarakyer edinmiştir. Bendeki kitap 3. baskısı. Mart 1999 yılında kaknüs yayınlarından çıkmış. Kitap ilkin Vural yayınlarından !993 tarihinde yayınlanmış. Uzun bir yayınlanma süreci geçirerek okuyucuya sunulmuş.

Kitap başlı başına bir film gibi olayları ve kurgusu bakımında. Aykırı bir kitap olduğunu daha ilk sayfalarda gösteriyor. Yazar da kitap röportajlarının birinde bu kitabın aslında bir tiyatro olarak hazırlandığını daha sonra bir kitap olarak üzerinde çalışıldığını belirtiyor.

Bütün olay İrfan karakteri üzerinden başlıyor. Kitap o dönemin üniversite ortamında bir portre çizerek geniş bir şekilde açıklayarak sunuyor. Kitap Mehmet Efe’nin tabiriyle bir alt başlık altında ”romantik deneme” olarak kategorilendiriliyor. Kendisi bunu ”bu benim uydurduğım bir terkip. El-cevap, (kitap) hem her ikisi hem de değil.

Diyacağsın ki neye, işte eyle…” Yani bu işin muhabbet yanı diyerek açıklıyor. Romantik deneme denmesinin uzunca açıklanacak bir yanı yok. Yazar öyle olsunistediği için öyle demiş. Başka bir yan açıklaması yok.

Bütün olay İrfan üzerinden gelişiyor dedik. İrfan sosyalistlerin tabiriyle ” aşırı dinci” namaz kılan, kuralları hiçe sayan. doğruyu söylemekten çekinmeyen saf ve temiz bir Anadolu çocuğu. Günlerden bir gün bu çocuk aşık olur ve olaylar hızla dallanıp budaklanmaya başlar. İrfan islami tartışmaların ardından bir anda kendini bir aşkın içinde bulur. Aşık olduğu kız ise onun görüşlerine tersliklerle dolu bir hayat içinde. Nurhan Cat Stevens dinleyip Orhan Pamuk okuyan bir kız. İrfan ise marşlarla harlanan ve islami tartışmalarla ateşlenen bir genç.

“Evet senin için ağlarım nurhan. senin için dua ederim, ikimiz için. bir kızın yüreği hangi dilden konuşur, bilmiyorum. ama benimle konuşmaya çalış benimle. bizleri farklı ve bir yaratan allah, anlaşılır da kılacaktır elbette. varlığmın her zerresiyle dinlerim seni, konuş ! düşlerini anlat bana. düşleri gördüren allah. hem biz konuşuruz zaten… kelimesiz, harfsiz bir dilin aramıza çiçekler serpiştirdiğini duymuyor musun nurhan!

Ben de dirsek çürüttüm, ben de yutkundum; ben çok yutkundum nurhan, ama hiç yalan söylemedim. en azından son sekiz yıldır, polisler ve üzülmesinler diye aileme söylediklerim dışında hiç kimseye yalan söylemedim. hele sana! pırıltıları ruhuma yıldızlar serpiştiren gözlerine bakarak nasıl yalan söyleye bilirim ben!

ben dağlarda büyüdüm, ağaç diplerinde düşündüm çocukken.yuva yapan kuşlar gördüm nurhan. yapa bilirsin ki seni kadın olarak yaratmış llah seni tarif edemiyorum nurhan! sen beni tarif ediyorsun… belki de kalu bela’dan beri tanışıyoruz biz ruhlarımız tanışıyor…

ben çiçekçi dükkanlarından çiçek alamam. sana çocukluğumun geçtiği dağlardan toplamak isterim çiçekleri. ama bunları söze dökemem, dökemem dökemedim, dökemiyorum… ama inan bana sen; ana dilimde; uğrunda bağdat halifesi ile tek başına savaşılan destandaki kadınsın…

ama biz savaşmak zorundayız nurhan! yaratılışımız bize yüklediği anlamlardan biri bu! kötülükle, yanlışlıkla, zulümle, insanlarla hakikatin arasına giren her şeyle savaşmak zorundayız. hayatsa ölümle bitmiyor; biliyorsun

korkma nurhan! çünkü allah “korkmayın” diyor.”inanıyorsanız üstünsünüz…”

İrfan Nurhan ile tanıştıktan sonra büyük bir değişime uğruyor. Ve daha da ılımlaşarak o harlanan ateş bu sefer kendini bir aşkın ateşi içinde buluyor.

Kitap içinde barındırdığı şiirler, yazılar bakımından da dikkat çekici. ÖZellikle sağ cebah yazar ve şairlerinin şiirleri var. İsmet özel, Sezai Karakoç. Hadislerde sahabe portlerine değin bir çok yazı içermektedir. Kitap ayrıca islami gruplara alttan bir eleştiri olduğunu da söyleyebiliriz.

Kitap genel olarak akıcı ve sürükleyici olması bakımından kendini sıkmadan okutan kitaplardan. Ayrıca İrfan karakterinin gittikçe yükselen sesiyle bir şair olduğunu da gözlemlenebilir. Arada aşka kaptırılmış hüzünlü bir adam yüzü belirirken arada da anlamlı ve veciz ifadelerin yankılarına kapılmak elde değil.

”ne istiyoruz biz! insanlardan.İnsanlar için ne istiyoruz! insanların yaşamaya değer bulacağı ne var bizde! ” (nurhan’ın defterindenn)

86 yılının mayıs ayında doğdu. Dumlupınar Üniversitesi Sosyoloji öğrencisi.

Filbahar | Edebiyatın Yeni Baharı sanal dergisini 15 sayı yayınladı.

Yolcu Dergisi'nde düzenli olarak deneme yazıları ve kitaplar üzerinden yazar portreleri yazıyor. Şiirleri çeşitli dergilerde yer alıyor.

Kitaphaber.com.tr sitesinin kurucuları arasında yer alıyor.

Bilal Can İsmine Kayıtlı 197 Yazı Bulunmakdadır.


Bilal Can İsmine Kayıtlı 197 Yazı Bulunmakdadır.

İlk Buluşma – Ercan Soysal
Türkiye Yerel Edebiyat Dergileri Albümü ve Türkiye'deki Dergicilik
Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu
Yokuşa Akan Sular - Mustafa Kutlu
Günübirlik Uykuların Mekanı Oteller
Dil Toplumsal Bir Olgudur
Edebiyat Sosyolojisi - Editör: Köksal Alver
Çarpışan Sesler - Nuri Pakdil
Sivil İtaatsizlik ve Pasif Direniş
Yenilmiş Asilere Çiçek Verelim
Yakup Çak İle Söyleşi
Düşüncenin Mumyalaşmış Hali: Kitap
Gülnaz Eliaçık ile Kitaplar Üstüne Söyleşi
Arif Ay Şiirindeki Şehirler
Ferhat Özbadem İle KitapHaber ve Kitaplar Üstüne Söyleşi
İnsanı Aşan kan - Mustafa Celep
Kulak - Enis Batur
Profil Yayınları Editörü Cem Küçük İle Söyleşi
Kırklar Diyarı - Şebnem Pişkin
Kral Şeffaf - Fadime Özkan
Cemal Paşa'nın Casusu İdim - Cemal Ayman
Ben İsmet Özel Şair - Reşit Güngör Kalkan
Mor Mürekkep - Nazan Bekiroğlu
Anadolu'nun Kalbi İstanbul!
Kürtçe'nin Edebiyat Kanalı Üzerinden Yeni Baharı
Kül ve Umut: Bir Öykü Adamı Necip Tosun
Tarifsiz Aşkı Tarif Etmeye Çalışan Ses
Mavi Lale - Nazan Bekiroğlu
Alnı Mavide - Ahmet Büke
Daniel Pennac - Okul Sıkıntısı
Mektuplar - Cahit Zarifoğlu
Roman Okumanın Gerekliliği ve Etki Alanı
Bir Irmak Düşü - Mustafa Özçelik
Yazının Gizledikleri - Cemal Şakar
Immanuel Wallerstein Düşüncesine Giriş 3
Immanuel Wallerstein Düşüncesine Giriş 2
Bıçağa Basar Gibi - Metin Önal Mengüşoğlu
Salkım Söğütlerin Gölgesinde Bir Başkonsolosun Romanı
Gökyüzünde Bir Mızrak Güneş - Mehmet Şahinkoç
Immanuel Wallerstein Düşüncesine Giriş 1
Seyr-i Âdem - Hüseyin Kaya
Orhan Tepebaşı'nın Kapı Metaforu
Sürgün Edilen Ünlüler - Erdal Sarıçam
Fil Yazıları - Sibel Eraslan
Edebiyatımızın Kozmik Odası - Adem Çevik
Machiavelli - Hükümdar
Kentler Kapitalizm ve Uygarlık - R. J. Holton
Sevgili Huzursuzluğum - Bülent Parlak
Siyah Zamanlar - Behçet Yani
Sürmeli Türkçe - Şeref Yılmaz
Gariplerin Kitabı - Ian Dallas
Erken Kaybedenler - Emrah Serbes
İki Darbe Arasında - İskender Pala
Çalınmış Miras - G.M. James
Bir Masal İsmet Özel’i - Selahattin Yusuf
Su Güncesi - Fatma Çolak
Şey ve Tan - Mehmet Sabri Genç
Tarafsızlık Masalı - Sadık Yalsızuçanlar
Zafer Yahut Hiç - Mustafa Kutlu
Zengin Hayaller Peşinde - Cahit Zarifoğlu
Sur Kenti Hikayeleri - Ali Ayçil
Kün - Şahin Taş
Amsterdam Akşamları - Hüseyin K. Ece
Kanayan Simya - Nazir Akalın
Düşmanlık - Osman Özbahçe
Başka Göklerin Altında - Selahattin Yusuf
Of Not Being A Jew’ a Kismet Olan Bir Yazı
Yazmasam Ölürdüm - Ayşe Böhürler
Kunduz Dersleri- Atakan Yavuz
Hayali Cemaatler - Benedict Anderson
Cumhuriyet’in Dindar Kadınları - Fatma K. Barbarasoğlu
Gazete Yazıları - Karl Marx
Yazar: Ali Ayçil
Bağlanma - Nuri Pakdil
Ateşten Kelimeler - Ömer Lekesiz
Bu Ülke - Cemil Meriç
Herkesin Alıp Gittiği - A.Barış Ağır
Aynalar - Eduardo Galeano
Yol ve Kavil - Ferhat Kalender
Tarihsel Kapitalizm - Imanuel Wallerstein
Haçlı Seferleri’nden Günümüze Batı’nın Soykırımcı Tabiati - Hakan Albayrak
Arka Kapak Yazıları - Mustafa Kutlu
Çerağ - Cumali Ünaldı Hasannebioğlu
Bir Delinin Anıları - Gustave Flaubert
Angelika - Yıldız Ramazanoğlu
Arap Saati - Nuri Pakdil
Ahid Kulesi - Nuri Pakdil
Mehmet Akif ve İstiklal Marşı - Mustafa Özçelik
Kasırganın Çatırtıları - Guillevic
Henry Sen Neden Buradasın 2 - İsmet Özel
Gece Işıltısı - Mustafa Özçelik
Gazze Risalesi - Cahit Koytak
Hudayinabit - Süleyman Çobanoğlu
Bismillah Otel - Hakan Albayrak
Nisan Çobanı - Adem Turan
Garanti Karantina - Murat Menteş
Kalbimin Üstünde Bir Avuç Güneş - Nuri Pakdil
Sükût sûretinde - Nuri Pakdil
Tavşanın Randevusu - İsmet Özel
Sosyoloji Eleştiriel Bir Yaklaşım - Anthony Giddens
Üç Köpük - İbrahim Tenekeci
Peltek Vaiz - İbrahim Tenekeci
Güzellik Uykusu - İbrahim Tenekeci
Uçuş Denemeleri - İbrahim Tenekeci
Yazar: Tarık Tufan
Ateşte Yıkanmış Atlar - Adem Turan
Hakan Albayrak Kitabı - Hakan Albayrak
Edebiyat Kulesi - Nuri Pakdil
Şiirler Çağla - Süleyman Çobanoğlu
Sessiz Yığınların Gölgesinde Ya da Toplumsalın Sonu - Jean Baudrillard
Aynalı Barikatlar - Murat Menteş
Taşları Yemek Yasak - İsmet Özel
Tek Kelimelik Sözlük - A. Ali Ural
Birimiz Ölene Kadar - Aliye Akan
İki Dirhem Bir Çekirdek - İskender Pala
Kompile Hikayeler - Nihat Genç
Ayak izleri - Peter Curman
Henry Sen Neden Buradasın 1 - İsmet özel
Ben Asyalı Bir Ozan - Metin Önal Mengüşoğlu
Kaosa Mütevazi Bir Katkı - Murat Menteş
Tarihten Sayfalar - Muzaffer Taşyürek
Surat Asmak Hakkımız - İsmet Özel
Ve Sen Kuş Olup Gidersin - Tarık Tufan
Buraşeyler - Tahsin Saltık
Mızraksız İlmihal - Mehmet Efe
Aşk - Elif Şafak
Tarih Aynasında Osmanlı - Muzaffer Taşyürek
Şiir Biraz Çok Hüzün - Hasan Akçay
Kekeme Çocuklar Korusu - Tarık Tufan
Sabahın Altısında Bir Kalp Kırıldı - Sadık Şanlı
Posta Kutusundaki Mızıka - A. Ali Ural
Portakal, Turta Bir De Kirpi - İsmail Kılıçarslan
Çatı Katı - Nihan Kaya
Ölü Köpeğin Dişleri - Taşkın Tuna
Başka Masallar - İsmail Kılıçarslan
Şiir Okuma Klavuzu - İsmet Özel
Kalın Türk - İsmet Özel
İlaveler ve Vaat Edilmiş Bir Şiir - İsmet özel
Deliliğe Övgü - Erasmus
Peynirimi Kim Kaptı? - Spencer Johnson
Kraliçenin Pireleri - Tarık Tufan
Mantıku’t-Tayr - Feridüddin Attar
Sessiz Redifler - Cafer Turaç
Altın Eşik - Sedat Umran
Kendi Kalemini Kıranlar - Cemile Sümeyra
Kayboluş Şiirleri - Hilmi Yavuz
Güneş ve Ayna - Mustafa Özçelik
Satranç Oynayan Derviş - A. Ali Ural
Ağzı Karanfilli Dost - Mesut Doğan
Ebabil - Ahmet Veske
Kuduz Aşısı - A. Ali Ural
Bütün Şiirler - Arthur Rimbaud
Yobazlığa Övgü - Süleyman Çobanoğlu
Bir Yusuf Masalı - İsmet Özel
Hayal Meyal - Tarık Tufan
Resimde Görünmeyen - A. Ali Ural
Güneşimin Önünden Çekil - A. Ali Ural
Sylvıa Plath’ın Şairliğinin İntiharı Bağlamında Analizi - Nilgün Marmara
Körün Parmak Uçları - Ali Ural
İçinizdeki Öküze Oha Deyin - Bülent Akyürek
Amerikan Köpekleri - Nihat Genç
Yangın Merdiveni - Ali Ural
Makyaj Yapan Ölüler - Ali Ural
Cehennemde Bir Mevsim, Aydınlanışlar - Arthur Rimbaud
İntihar Eden Ünlüler - Erdal Sarıçam
Merhaba Ey Hüzün - Mehmet Atilla Maraş
Katre-i matem - İskender pala
Beyaz Yürüyüş - Faruk Uysal
Eylülde Su - İbrahim Eryiğit
Arzuların Tercümanı - İbn Arabî
Ebuzer - Hakan Albayrak
Bir Overlokçu Kıza İlan-ı Aşk - İdris Özyol
Kovulmuşların Evi - Ali Ayçil
Naz Bitti - Ali Ayçil
Arastanın Son Çırağı - Ali Ayçil
Yasak Bölge - Cafer Keklikçi
Ricat - Kemal sayar
Lanetli Sınıf 1: Ne Mutlu Lahmacun Yiyebiliyorum - İdris Özyol
Sevdadır - Arkadaş Zekai Özger
Hayy Aksi - Esra Elönü
Gün Doğmadan - Sezai Karakoç
Ceviz Sandıklar ve Para Kasaları - Ali Ayçil
Güz Klâsiği - Cevat akkanat
Ağır Misafir - İbrahim Tenekeci
İfşa - Mustafa Özçelik
Derin siyah - Yıldız Ramazanoğlu
Küçük Şeyler - Üstün Dökmen
Med-Cezir - Elif Şafak
La: Sonsuzluk Hecesi - Nazan Bekiroğlu
Yankı ve Hüzün - Nurullah Genç
Garipsemeler - Şakir özdoğru
Şubatta Saklambaç - Zafer Ekin Karabay
Aşk ile Hain Kardeş - Süleyman Çobanoğlu
Medya Gösterisi - Doglas Kellner
Hikâyât - Cemal Şakar
Açık Mektuplar - Ahmet Özcan
Kabahatler Kanunu - Furkan Çalışkan