OF NOT BEİNG A JEW’ A KISMET OLAN BİR YAZI

OF NOT BEİNG A JEW’ A KISMET OLAN BİR YAZI

OF NOT BEİNG A JEW’ A KISMET OLAN BİR YAZI

31.07.2017 - Bilal Can
OF NOT BEİNG A JEW’ A KISMET OLAN BİR YAZI

İsmet Özel'in diğer kitapları arasında farklı bir yeri olan “Of Not Being A Jew” adlı eser, Özel’in şiir yolculuğunda “Özel” bir yeri olan bir eser. Bu eserinde şiirin zirvesinde oynayan bir şairin düşlerinin ve muhayyilesinin zirvesini görmek mümkün. Şiir, Özel’de insanlığı toplumsal gerçekliğin şuuruna ulaştırmayı amaçlar.

Şiir, sadece şiir olarak mı okunmalıdır? Bu soruyu bir kenara not ederek Özel’in “Of Not Being A Jew” adlı eserine bakmak faydalı olacaktır. Şiirin, şuur hali bir duruş sonucu ortaya çıkar ve bu duruş, bedelini hayatıyla ödeyen şairler için şair olabilmenin ön koşulu olarak sayılabilir. İsmet Özel zor bir şair, öfkeli bir yazardır. Onun okurla alıp veremediği bir “şey” yoktur. Onun derdi dünyadır. Okunup, okunmamanın onun için çok önemli olduğunu düşünmüyorum. Anlaşılma konusunda da bu umursamaz tavrını devam ettirir. Hatta anlaşılamama durumunu “kişilerin duyarga problemi” ile açıklamayarak kendisinin “ben sözümü söyledim, gerisi ders almak isteyende” der gibidir.

Özel’i anlayabilmek için onun yazdığı eserlerden en az birkaç tanesini okumak gerektiği kanaatindeyim. Farklı biçimlerde okumalar yapan ve bu okumalarıyla mukayese yapmayı sevenler Özel’de özel bir tarz, klas bir anlatım görecektir. Ortaya koyduğu eserler hem edebi hem sosyolojik hem tarihi hem de felsefik içerikle yazarın birikimini gözler önüne sermektedir. Özel, eserlerinde kimi zaman bir sosyolog gibi toplumsal sorunlara değinmiş ve çıkarsamalarda bulunmuş, kimi zaman ise işe şairliğini katarak çağ ötesi bir söyleyiş biçimi elde ederek fikrini öne sürmüştür. Olayların ve toplumsal sorunlara çözüm noktasında çarpıcı öneriler sunmuştur. Toplumun sorunlarına değinirken "bu günden itibaren" değil "gücünü geçmişten alan" tarihsel temelli bir yaklaşım sergilemiştir.


Fikirleriyle insanları kimi zaman şaşırtan, kimi zaman düşündüren, kimi zaman ise kışkırtan bir şairdir İsmet Özel. Şiirle damıtılmış bir hayat olarak şairliğinin ona vermiş olduğu güçle "devriye nöbetini" sürdürmektedir. Sık yazan ve yazdıkları ile “rahatsız eden” Özel'in şiirleri ile düz yazıları birbirini tamamlar niteliktedir. Şiirlerindeki kapalılık, kendini ele vermezlik düz yazılarında da kısmen devam etmektedir.


Bir Şair Nasıl Nöbet Bekler!

Of Not Being A Jew bu soruyu açıklar nitelikte. Şairin duruşu olmalı, düşüncesi, üzerinde istikrarla gittiği bir yol. Özel de kendine bir yol seçmiş ve bu yolda ilerleyen önemli şairlerden. İkinci yeni kuşağı olarak adlandırılan ve Cemal Süreyya, İlhan Berk, Sezai Karakoç gibi büyük isimlerle birlikte anılan İsmet Özel şiiri hem bu ikinci yeni özelliğini barındırır hem de bu dönemden farklı özellikler barındırır. Şiirle “alanlara o çok bilenmiş yüreklerin alanlara” çağrısını taşır. Bir karşı koyuş, bir isyan, bir eylem şiirdir Özel’in ortaya koyduğu. Durağanlığı değil hareketi benimser, lirik sızlanışlar değil toplumsal muhayyile vardır onun şiirlerinde.


Erbain'deki kırk yıllık şiirlerini ve Bir Yusuf Masalı'nı anlatan Özel, şiirine Of Not Being A Jew ile devam ederken ömrünün şiirde yansıyan biçimiyle de hikâyesine devam etmektedir. Of Not Being A Jew, siyasal bir duruşun şiiridir. Özel'in takipçilerini, meraklılarını, uzaktan bakanları şaşırttığı bu eser Türk Şiiri için de şimdiden denilebilir ki önemli bir eserlerinden. İsmet Özel’in şiir dilinin zirveye taşındığı bu eser, şiire bakış açısında da tartışmaları kendisiyle getirmiştir. Dost meclislerinde İsmet Özel okurları tarafından da yeterince anlaşılamamış bu esere aynı tavrı eleştirmenler de sergilemiş, çoğu kişi kitap hakkında bir değerlendirme yapmaktan çekinmiştir.

Kitaptaki şiirlerin uzunlukları, kısalıkları, açıklılık, kapalılık özellikleri birbirinden farklı. Bu durum; eserlerin farklı zamanlarda hatta uzun aralıklarla yazıldığının göstergesi. Kimi şiirlerin okuyucuyu sıkacağı belli. Özellikle "De La Frayeur D'être Plombier Borgne:Nefretimin Yirmi Sebebi" şiirinin 67 sayfalık uzunluğu ve kapalılığı şiir okuyucularını zorlayacağa benziyor. Bu durumun da Özel’in umurunda olacağını düşünmüyorum. Şair sözünü söyledi ve gitti.

Of Not Being A Jew
İsmet Özel
167 sayfa

İsmet Özel'in fotoğrafı: http://istiklalmarsidernegi.org.tr adresinden alınmıştır.

Bilal Can - 31.07.2017

,

847

Bilal Can Hakkında

Bilal Can

Dumlupınar Üniversitesi Sosyoloji lisansını tamamladıktan sonra yüksek lisansını da aynı üniversitede "Mustafa Kutlu Öykücülüğünce Mekân: Bir Edebiyat Sosyolojisi" teziyle tamamladı. Sosyolojik çalışmaları mekân, kent, şehir ve edebiyat sosyolojisi üzerine yoğunlaşmıştır. Şiirleri, denemeleri, kitap değerlendirmeleri ve eleştirileri bir çok dergide yer aldı. Kitaphaber.com.tr sitesinin kurucuları arasında yer alıyor ve 2012 yılından beri Kitaphaber.com.tr nin editörlüğünü, 2015'ten itibaren genel yayın yönetmenliğini yapıyor. 

twitter: @bilalcan1

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin