Ortak Bilim Tahakkümü Sosyoloji

Ortak Bilim Tahakkümü Sosyoloji

Ortak Bilim Tahakkümü Sosyoloji

28.01.2019 - Muhammet Güzel
Ortak Bilim Tahakkümü Sosyoloji

Sosyoloji birden fazla tanıma sahiptir. Sosyoloji insanlık tarihi boyunca birden fazla alanda kendinden bahsettirmiş ve bilimsel katkılarda bulunmuştur. Bunun içindir ki sosyoloji tanımlamaları birden fazla şekilde karşımıza çıkmaktadır. Sosyoloji Weber’e göre ‘ toplumsal eylem’, Simel’e göre ‘insan ilişkilerini inceleyen bilim dalı’, Giddens’e göre ‘ toplumsal olay bilimi’ gibi birden fazla anlam ve tanımlamalarla karşımıza çıkmaktadır.[1] 19. yüzyılda oluşan sosyal ve politik değişimlerin yansıması ise hem bilimsel kimlik kazanmasına hem de ‘politik mühendislik’ sahası olarak kendini tanımlamasında katkı sağlamıştır sosyoloji için. Sosyoloji hem toplumsal mühendislik hem de toplumsal düzenin yansımasıdır.

Toplumsal düzenin sağlanması ve düzenin tanımlanması için birçok sosyal bilimle bağ kurmuş olan köklü bir bilimdir sosyoloji. Birçok toplumsal kurumun düzende etkisi olduğunu görmekteyiz. Geleneksel dönemlerde toplumsal düzenin tanımlanması ve düzenin sağlanması teokratik bir yapıyla sağlanmıştır. Burada din ve sosyoloji hem düzenin tanımlanması hem de toplumda din algısının yerinin tanımlanması konusunda etkileşime girmiştir. Teokratik düzende hem semavi hem de semavi olmayan dinlerden bahsetmekteyiz. Toplumsal düzen ve gelişmeler hem dini bir zümre tarafından hem de belli dini kurallar ekseninde yapılmaktadır. Kulluğun Sosyolojik Tahlili isimli eser Ekrem Işık tarafından yazılan ve insana, çağa ve bu iki olgu arasındaki ilşkiselliği inceleyen bir eserdir.

Eser 6 bölümden oluşmakta ve her bölüm bir çağın sorunsallarının ismiyle karşımıza çıkmaktadır.

  1. İbadet Ve Kulluk İlişkisi
  2. İbadet Ve İman İlişkisi
  3. Kapitalizm Çağında Kulluk
  4. İletişim Çağında Kulluk
  5. Cemaat Ve Tarikatların Kulluk Anlayışı
  6. Bidat Ve Hurafelerin Kulluğa Etkileri.

Her bölüm bir dönem analizi niteliğindedir. Lakin içerik ve çözümleme ne eksende olmuş iyi bir tasvir yapmalıyız.

Öncelikle eserin ‘İBADET VE KULLUK İLİŞKİSİ’ bölümünden yola çıkarsak günümüz gençliğine ve seküler Müslümanlarına cevaplar sunmaktadır. Giyimden, sosyalleşme sürecine, gizli münafıklıktan gizli şirke kadar bazı açıklamalar bulmaktayız. İslam ekseninde ele alınan eser bir sabit görüş ekseninde yazılmıştır.

Modern dönem hem ibadet hem de mutluluğun değişim ve dönüşüme uğradığını göstermiştir. Analizler ve tahliller göstermektedir ki modern birey mutluluk arayışında yılmadan devam etmektedir. Bu arayış olumlu ve olumsuz değişimlere yol açmıştır. Bu değişim tıpkı bir üçgenin kenar köşeleri gibi eserde incelenmiş ve işlenmiştir. ‘Mutlu olma peşinden koşan günümüz insanı heva ve hevesin tüm isteklerini ölçüsüz, sınırsız ve düşüncesiz bir şekilde yerine getiriyor’[2] satırları her alanda olduğu gibi mutluluk alanında bir tüketim çılgınlığını ortaya koymuştur. Bolluğun yoksulluğu kavramıyla yüz yüze gelmekteyiz. İbadet, inanç ve kulluk yine bir bolluk içinde yok olmuştur. İnsani değerler arasında en önemli değerdir ölçülü olmak. Ölçülü olmak düzenin ana mekanizmasıdır. ‘ İnsanın sınırlarının olması ölçülü olması, ilkeli olması onu diğer canlılardan ayıran temel etmendir.’[3] bu satırlar ise bizlere insani yönün toplumsal anlamda katkısını göstermektedir. Hem uhrevi hem de dünyevi mutluluğu ele almıştır eser. Ali ŞERİATİ ve Seyid KUTUB düşünceleri doğrultusunda kaleme alınmıştır eser. Bağlı olduğu görüşleri ilmihal niteliğinde hatta sohbet tadında kaleme almış olması eserin hafif düzeyde okuyucuya da hitap ettiğini göstermektedir. Çağımız insanının hem metaya hem de kula kulluk yaptığını görmekteyiz. Eserde belli olmakta ve gündelik analizlerde göstermekte birey bir yaratıcı veya bir kulluk yapacak kavram aramaktadır ama asıl kulluk yapacağı kavramı unutarak bunu yapmaktadır. Söyle kısa zamanda büyüyen cemiyet ve cemaatlerin, dünyevi sevdalar peşinde koşan bireyin yaratıcı olarak yerine koyduğu metanın analizi içler açısı bir yorum sunmakta ve eser bunu güzel bir şekilde işlemektedir.

Eser sosyolojik tahlilden çok günümüz dünyasını anlama derdinde olan bir eserdir. Hem gündelik hayatın zorluklarına değinmiş olması hem de gündelik eleştirilere de yer vermiş olması ise bizlere sıkılmadan okunacak bir eser olma özelliğini sunmaktadır. Fakat iddialı bir isimle çıkan eser, beklentileri tam olarak karşılamamıştır.

[1] Bozkurt Veysel, Değişen Dünyada Sosyoloji, Bursa, Ekin Basım Yayın Dağıtım, 2009, s. 2-3

[2]Işık Ekrem, Kulluğun Sosyolojik Tahlili, Mütercim Yayınları, 2017, s14

[3] Işık Ekrem, Kulluğun Sosyolojik Tahlili, Mütercim Yayınları, 2017, s14

Muhammet Güzel - 28.01.2019

,

315

Muhammet Güzel Hakkında

Muhammet Güzel
Dumlupınar Üniversitesi Yüksek Lisans Öğrencisi.
Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin