Sabatay Sevi - İ. Alaeddin Gövsa

Sabatay Sevi - İ. Alaeddin Gövsa

Sabatay Sevi - İ. Alaeddin Gövsa

01.08.2011 - Mustafa Atalay
Sabatay Sevi - İ. Alaeddin Gövsa

Yaşayan bir gerçek, efsanevi temalarla da bütünleşince, içinden çıkılmayacak bir maceranın kıyısına getiriyor insanı. Bununla birlikte, merak duygusunun rehberliği altında gerçeğin izini sürerken, bir yandan da hayretler içerisinde bir yaşama şahit olmak ise, artık her dönemde yaşanan sıradan olaylar olarak zihinlerde yer etmektedir.

Sıradan bir olay olmasa da kendi zamanında sıra dışılıktan sıradanlığa kadar düşen ve gizemli her şeye atfedilen o büyük efsunun bir parçası olan olaydır; Mesihlik ve Sabatay Sevi…

İ. Alaeddin Gövsa"nın araştırmaları sonucu kaleme aldığı ve Hikmet Soylu"nun da merak duygusuyla birlikte değerli ellerinde sadeleşen Sabatay Sevi adlı eser, tam da bu doğrultuda gerçek bir macerayı kaleme alarak bizi bir döneme şahit kılıyor.

Bu alanda ülkemizde yapılan ilk çalışmalardan olması hasebiyle ilgi çekici olan eserimiz üç bölüm olarak okuyuculara sunulmuş. İlk iki bölümde Mesihlik ve Sabatay Sevi üzerine araştırmalarından edindiği bilgileri sunan yazar, son bölümde Sabatayların adetleri üzerinde durarak eserini tamamlıyor.

Sabatay Sevi"nin anlatıldığı eserden bahsederken Sabatay Sevi"den bahsetmemek olmayacak gibi:

"Sabay Sevi 17. Yy"ın ortalarında Yahudilerin merakla beklediği Mesihlik metaforunu çok iyi kullanarak, siyasi bir hareket başlatmasıyla birlikte ilgileri üzerine çekmeyi başarmış bir kişidir. Daha sonra Hıristiyanlar üzerinde de Mesihlik üzerinden etrafına büyük bir kitle toplaması, zeki ve fırsatları değerlendiren biri olmasını göstermektedir. Aynı zamanda yakışıklı, temiz giyinen, iyi bir hatip olan Sabatay Sevi; efsunlu, mecazi ve tasavvufi temalara olan merakıyla kendisini hahamlıktan Mesihliğe götürecek yolu daha genç yaşlarda çizmeye başlar. İzmir"de Yahudi bir ailenin oğlunun, yani çocukluğu bilinen birinin ki sara hastası olduğu iddia edilir-, Mesihlik iddiası ilk başlarda dikkate alınmaz. Fakat zamanla yeni imkânlar için yaptığı geziler ve zekice hamleleri zaten Mesih bekleyen halkın kendisine itibar etmesini sağlamıştır.

Osmanlılar içerisinde dönmeler olarak adlandırılan Sabatayların lideri olan Sabatay Sevi, artık yoğunlaşan hareketinin Osmanlılarca dikkat çekmeye başlamasıyla İstanbul"a davet edilir, sorguya çekilir ve hapse atılır. Fakat ziyaretçilerinin rahat bırakmaması üzerine sürgüne gönderilir. Burada da yoğun bir ziyaretçi furyasının Sabatay"ı ziyaretlerde bulunması, tekrardan İstanbul"un dikkatini çeker. İstanbul"a geri çağrılan Sabatay Sevi"den, bu şarlatanlığa son vermesi ve 4. Mehmed"in emri ile de Müslüman olması istenir. Ya kellesi ya da Müslüman olması seçeneğinden Müslüman olmayı tercih eden Sabatay Sevi, takipçilerine yeni bir yol izlediklerini açıklayarak artık halkın arasında sarıklı bir şekilde dolaşacaklarını beyan eder."

Kitabımız bu süreçten uzun uzadıya bahsetmektedir. İ. Alaeddin Gövsa"nın, Sabatayların okuduğu okulda, daha küçük yaştaki kızların defterlerinde yazılı sabatay duasını görmesi üzerine yaptığı araştırmanın meyvesi olan eserimiz; sabatayların hâlâ halkın içerisinde kendi değerlerini koruyarak var olduğunu ispat etmeyi kendine amaç edinmiş. Bu yönüyle zayıf bulduğumuz eserimiz, Mesihlik ve Sabatay Sevi"nin hayatını güzel bir şekilde ve doyurucu bir biçimde aktarması bakımından da takdiri hak etmektedir.

Son olarak; kitapta da görüleceği gibi Sabatay Sevi"yi, ebced hesabıyla mesihin çıkacağı tarihin belirlenmesi sahneye çıkarıyor. Yani Yahudilerin çok değer verdiği ve güvendiği ebcedin, çok da önemli bir değer olmadığını bilmeden foyasıyla açıkça ortaya koyuyor Sabatay Sevi. Bu durumun düşünce dünyalarımızın bir köşesine iliştirilmesi gereken bir hakikat olduğunu ifade etmek isterim…

Sabatay Sevi
İ. Alaeddin Gövsa
Anka Yayınları
120 sayfa

Mustafa Atalay - 01.08.2011

,

2442

Mustafa Atalay Hakkında

Mustafa Atalay

Bir gölün kıyısında 88 yılının Temmuz sıcağında hayata gözlerini açtı. Eğitiminin büyük bölümünü burada geçirdi. Bir denizin kıyısında 2007-2012 yılları arası Üniversite eğitimiyle birlikte hayat eğitimi de aldı.

Bir gölün kıyısına döndüğü yaşamını, 2012 Ağustos'undan bu yana 'Lale'lerle bezeli düşüncelerle 'Eczane'sinde devam ettiriyor.

Okuyor, yazıyor, çalışıyor ve başka alanlarda eğitimine devam ediyor.

Daha önce Üniversite bünyesinde çıkarılan Sentez Dergisi'nin editörlük ve yazı işleri sorumluluğu görevlerini üstlendi. Kardelen Derneği Bülteni'nin editörlüğünü yaptı. Dernek ve Vakıf bültenlerinde ara ara göründü, Alıntılar Mektebi'nde talebe oldu, Yolcu Dergisi'nde nefeslendi, on5yirmi5.com'da uzun bir serencamı oldu. Kitaphaber.com.tr'yi ise evi gibi görüyor...

Facebook: mvatalay
Twitter:@ayn_sin_kaf
Blog:http://aynsinkaf.blogspot.com.tr

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin