Sazende Şunkin - Cuniçiro Tanizaki

Sazende Şunkin - Cuniçiro Tanizaki

Sazende Şunkin - Cuniçiro Tanizaki

30.03.2011 - Misafir Köşesi
Sazende Şunkin - Cuniçiro Tanizaki

Ergün Munduz, Kitaphaber için kaleme aldı.

"Öğrencileriyle sahradan geçmekte olan Konfüçyüsüç, üçtane mezar ve ağlayan bir kadın gördü. Durumu öğrenmesi için bir öğrencisini yolladı. Az sonra dönen öğrenci, mezarların kadının kocasına babasına ve oğluna ait olduğunu ve vahşi parslar tarafından parçalandığını söyledi. Konfüçyüs kadına bu bölgenin bu kadar tehlikeli olmasına rağmen hala neden burda yaşadığını sordu. Kadın "bu bölgenin hükümdarı adildir, burda kalmamın sebebi budur" deyince konfüçyüs öğrencilerine: "Talebelerim! Şunu hiç unutmayın: Zalim hükümet parstan daha tehlikelidir."

Küreselleşme hayatımıza girerken yeni durumu sınırların kalktığı, düşüncenin sınır tanımadığı bir dünya olarak tanımlamıştı ve bu iddiasını evrensellikten bahsederek mukkayyet kılmıştı. Yani tüm insanlığın ortak bir duyumsaması, insan olmaktan doğan "hak"ları vardı ve bunun dışındaki herşey toplumların öz kimliği, ruhu değil; artık geçmiş olan bir tarihin malzemesi, ilgi alanıydı. Artık özel bir ruh durumu, doğayı algılama, bir ontoloji kurma çabası imkamsız, hatta çoğu zaman ilerlemeyi engelleyen bir şeydi.

Ancak tüm bunlara rağmen sınırlar her zamankinden daha fazla etkili olmaya, varlığını hissettirmeye başladı. Önce metaların gümrüklenmesi ve ardından insanların dolaşımının "vatandaşlık yasaları" yoluyla engellenmesi ve anayasal bir forma ulaşmasıyla beraber "göçmenlik" kavramının doğmasına düşüncelerin ve kültürlerin yayılmasına engel oldu. Bir asyalının kime" uzak asyalı"olduğu veya bir doğulunun kimlerin ortasındaki "orta doğulu "olduğu egemenliğin topografik bir gösterge sorunu olarak akıllarda kalmaya devam etti.

Bütün çağlar boyunca sınırları aşabilen, ulusları ve insanları bir araya getirebilen din, felsefe ve sanat gibi insanın insan olma durumundan doğan şeyler olmuştur. Yine de bazen yanı başımızda olan bir kültürün, sanatın yabancısı olabiliriz. Tıpkı "Doğan Güneşin Ülkesi" Japonyayı tanımadığımız gibi. Japonya yalnızca, istatistiklere konu olan ekonomik büyümesi ve insana benzeyen robotların üretildiği yüksek teknolojisiyle gelir bir çoğumuzun aklına.

Cuniçiro Tanizaki 20. yy'ın sıra dışı yazarlarından biri. Elimizdeki kitabı Sazende Şunkin beş öyküden oluşuyor. Tanizaki geleneksel Japon kültürünü ilginç kişi ve olaylarla harmanlayarak sunuyor bize. Çağdaşları arasında insana ait cinsellik, şiddet, hırs gibi konuları açık bir şekilde işlemesiyle tanınıyor. Müşterilerinin çektiği acıdan zevk alan bir dövmcinin sanatsal arzularını anlatırken bir Japon gravürünün içinde gezintiye çıkarıyor okurunu. Japon sanatının inceliklerini, toplumsal yapısını bir öykünün içinde akıcı bir dille anlatırken aynı zamanda evrendeki tezata dayanan felsefesini incelikli birşekilde aktarıyor. Asilzade köşklerinden, mimarisinden bahsederken doğanın bu ruhtaki etkisini, sesleri ve renkleriyle bizlere aktarıyor. Konfüçyüs'ün bilgeliği karşısında hırsına yenilen kraliçeyse Klasik japon inanışındaki doğanın edilgen yanı olan dişi imgeyi yansıtıyor.

Kitaba adını veren Sazende Şunkin öyküsünde ise; görme duyusunun yitimiyle içine yönelen bir bakışın insanca sonuçlarını ve fedakarlık yapan bir aşığın portresini seyrederken; toplumun sınıfsal yapısını, sanatsal duyarlılıklarını ve doğaya bağlılığını kuvvetli bir arka plan olarak hissedebiliyoruz. Tüm ataerkil yapısının içinde kitapta sırtına örümcek deseni işlenen bir kadının ayakları altında kanlar içinde yatan aşıkların resmedildiği parşömenler, Konfüçyüsün yenildiği ve bir kralı halkını unutmaya sevk eden irade... Ya da gizli bir odanın esrarını öğretmek vaadiyle arkadaşlarını esir alan bir kız çocuğunun, aşığına gözlerini kör ettiren zalim bir hocanın, efendinin, sevgilinin toplandığı ve aşkın, şiddetin ve hırsların simgelendiği karakterleriyle beraber kitap doyumsuz bir iştahın anlatıldığı öyküyle son buluyor.

Bu yazının müellifi okurken kendini öyküde geçen oburlar gibi hissetti.
Umarız sizler de keyif alırsınız..

Sazende Şunkin
Cuniçiro Tanizaki
Can Yayınları

Misafir Köşesi - 30.03.2011

,

2451

Misafir Köşesi Hakkında

Misafir Köşesi

2010-2017 yılları arasında destek vermiş arkadaşlarımızın yazıları... İlaveten alıntı olmadan ya da talepleri üzerine daha önce yayınlanan yazıları misafir ettiğimiz kalemlerin yazılarını bu profilde paylaşmaktayız.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin