Şehir Kitaplığı: Aynalıkavak Yazıları

Şehir Kitaplığı: Aynalıkavak Yazıları

Şehir Kitaplığı: Aynalıkavak Yazıları

25.04.2016 - Bilal Can
Şehir Kitaplığı: Aynalıkavak Yazıları

Şehirler, insanların bu dünyadaki mekân arzusunun şiirleşmiş ifadesidir. Her şehir insanlar için ayrı bir anlam, ayrı bir dünya tezahürüdür. Şehirlerde kendini bulan insan, hayatının anlamlı ve derli toplu biçimlerde anlatılmasını bir şehre sığdırabilir ve belki de şu cümleyi söylemeden bu dünyadan geçilmeyecektir: şehirler hafızamızdır. Kendimizi bulduğumuz mekânlar bugün artık şehirlerdir. Bu yüzden “şehre varıp bir feryad-u figân koparmanın” da anlamına vâkıf olup şehrin insanda neye tekabül ettiğini bilmeliyiz.

Şehirlerin bir tür hafızası olduğuna dair kanaatleri aktarırken “dünyada mekân, ahrette iman” düsturunu da ifade etmek yerinde olacaktır. İnsanlık içim kısa süreliğine “gölgelik” olarak kullandığımız bu dünyayı, yaşadığımız yeri, bayındır hale getirerek yarınlara bir iz bırakma derdi taşımaktayız. Bu iz, bizden sonra gelecek olanlar bir tür ışık, yolunu kaybetmemesi için bir pusula olacaktır. Nerede doğup, nerede yaşadığına dair anlamlar üretmesine ve yaşadığı yeri bir “vatan” olarak görmesine imkân sağlayacaktır. “Vatan” olarak kabul ettiği yere de bir “kutsiyet” atfederek onu kollayacaktır. Yarının insanı için dünün insanı olacak olan bizlerin yarının nesline bırakacağımız en değerli unsurların başında medeniyet rüyasının reel hayata uygulanmış hali olan şehirler olacaktır. Şehir, sadece yaşanılan bir mekân değil, estetiğin, anlamın, hayallerin de yaşatıldığı yerlerdir.

Şehir üzerine yazılanlar bir nevi medeniyet rüyasının yansıması olarak okunabilir. Bizden önceki nesillerin bizlere bırakmış olduğu bu miras olan şehirlerin söylediği her zaman bir şeyler vardır. O dili bilip, o dilden konuşanlar “şehirlerin rüyasını” insanlara aktararak onların ayakta kalmasına yardımcı olurlar. Fahri Tuna da bu rüyayı okumasını bilenlerden. Aynalıkavak Yazıları isimli eser yirmi yıla yakın bir çalışmanın ürünü olarak okurun ilgisine sunulmuş bir şehir rüyasının tabiridir aslında.

Eser:“Kimseler bilmez; görür de bilmez, bilir de görmez: Tozlu Camiinin kıblesinde, Pirinç Pazarı ile Orta Camii arasından geçin kıbleye doğru, Kapalıçarşı ile Soğanpazarı’na varmadan önce; insanın içini açan, yeşil bahçeli, üç beş ağaçlı, küçük ama şirin mi şirin bir semtimiz vardır; En yaşlı kavakta da paslı bir tabela/levha: Aynalıkavak Çarşısı. İşte Aynalıkavak Çarşısı’na, ruhu çarşılarda yaşayan Adapazarı’nın “nabzının attığı yer” demek biliniz ki mübalağa olmayacaktır” ifadesi ile okuru selamlayarak, ortaya çıkış derdini ve neden Adapazarı yazarken neden Aynalıkavak çarşısından başladığını ortaya koymaktadır.

Eser 10 başlık altında ortaya konularak geniş anlamda Adapazarı/Sakarya’nın bir portresini çizmektedir. Portre yazıları ile bizde ayrı bir yeri olan Fahri Tuna’nın ortaya koyduğu bu eseri de aslında bir tür “Şehir Portresi” sayılabilir. Ayrıntılı bir biçimde işlediği başlıklarda “Tarih” bölümünde Adapazarı’nın ayrıntılı bir geçmişini ortaya koymaktadır. “Ünlülerin Adapazarı Günleri” başlığında Abdullah Gül, Prof. Dr. Fikri Alican ve Nahid Sırrı Örik’in Adapazarı ile ilişkilerini ele alıp şehrin insanlar üzerindeki etkisini irdelemiştir. “Eğitim” başlığı altında şehirdeki eğitim kurumlarını, geçmişiyle ortaya koymaktadır. Yine “Ünlülerin Adapazarı Günleri” başlığı altında ikinci başlık gibi bir başlık açılması bizce ikinci başlık ile birleştirilebilirdi. Çünkü aynı minval üzere şehir-insan ilişkileri ele alınmış olup bu başlık altında da Ressam Mustafa Tömekçe, Adapazarı ile yakinen ilişkisi olan öykücüler, Hüsnü Gürsel, Divan Şairi Seyid Osman Adapazari gibi isimlere yer verilmiştir. “Kültür” bölümünde ise -bana göre kitabın temelini teşkil eden bölümdür- şehir kültürüne dair birçok unsura rastlamak mümkündür. Mahalle kültüründen yiyecek içecek kültürüne, şehirdeki zanaatlardan taraklı yalaza kültürüne kadar birçok konuda bilgi edinilebilinir. Eserdeki diğer başlıklar ise; “Ticaret – Sanayi”, “Siyaset- Bürokrasi”, “Basın-Yayın”, “Spor”, “Kişi-Kurumlar” olarak sıralanmıştır. Eser içerdiği istatistik bilgilerle, fotoğraflarla zenginleştirilmiş ve Türkiye Yazarlar Birliği’nin 2011 Şehir Kitapları kategorisinde ödüle layık görülmüştür.

Aynalıkavak Yazıları

Fahri Tuna

Değişim Yayınları

İstanbul 2011

422 Sayfa

görsel: https://www.pinterest.com/aynur_0412/adapazar%C4%B1-adapazari-adabazar-sakarya/

adresinden alınmıştır.

Bilal Can - 25.04.2016

,

865

Bilal Can Hakkında

Bilal Can

Dumlupınar Üniversitesi Sosyoloji lisansını tamamladıktan sonra yüksek lisansını da aynı üniversitede "Mustafa Kutlu Öykücülüğünce Mekân: Bir Edebiyat Sosyolojisi" teziyle tamamladı. Şiirleri, denemeleri, kitap değerlendirmeleri ve eleştirileri bir çok dergide yer aldı. Kitaphaber.com.tr sitesinin kurucuları arasında yer alıyor ve 2012 yılından beri Kitaphaber.com.tr nin editörlüğünü, 2015'ten itibaren genel yayın yönetmenliğini yapıyor.

twitter: @bilalcan1

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin