ŞİDDETİN ALTERNATİFİ DE ŞİDDET

ŞİDDETİN ALTERNATİFİ DE ŞİDDET

ŞİDDETİN ALTERNATİFİ DE ŞİDDET

12.05.2020 - Ethem Erdoğan
ŞİDDETİN ALTERNATİFİ DE ŞİDDET

Şiddet; özellikle son yıllarda anlamı çeşitlenen ve dallara ayrılan kavramlardan. Hannah Arendt, Şiddet Üzerine adlı eserinde; şiddete tanımından çok amaç-araç ilişkisi bakımından yaklaşmayı yeğliyor. Küresel anlamda cari sistem üzerinden yaşanan olaylara bakarak, egemenlik-şiddet ekseninde bir metin kuruyor. 20. yüzyılın savaş, devrim ve dolayısıyla şiddetin yüzyılı olduğundan söz eder. 2 Dünya savaşının ve Sovyet devriminin yaşanmış olması muhtemelen.

Görüp yaşadığı gelişmeler üzerine uluslararası ilişkilerde bir şekilde “şiddet” merkezli bir düzenin kurulduğunu anlatıyor yazar. “Şiddet araçlarının teknik gelişimi artık öyle bir noktaya geldi ki, hiçbir siyasal amaç, insan aklının sınırları içinde, bu araçların yıkıcı potansiyeline denk değildir.” Hatta anlaşmazlıkların çözümünde son sözü söyleyen hakem görevi olan savaşın bile etki ve ihtişamı kaybolmuştur… Çünkü soğuk savaş dönemindeki nükleer silah yarışının bir tarafın kazanması üzerine değil iki tarafın da kazanmaması üzerine kuruludur ve ‘Rasyonel amaç zafer değil caydırıcılık ’tır. Silah yarışı savaş hazırlığı olmayıp barışın korunmasıyla ilgilidir. Nihai olarak caydırıcılık anlamında üretilmiş olan teknik araç-gereçlerin yüzünden bizatihi savaş ortadan kalkacak hale gelmiş durumdadır. Bu durum da farklı bir şiddet türüdür elbette.

Savaşların sebebini, uluslararası ilişkilerde savaşın yerine siyasi bir çözümün henüz bulunamaması olarak açıklamaktadır yazar. Arendt, “ulusal bağımsızlık ve devlet egemenliği, uluslararası ilişkilerde denetimsiz ve sınırsız iktidar iddiasıyla özdeşleştirildiği sürece” savaşsız bir yol olamayacağını ifade ediyor. Tabi bunun pratikteki karşılığı “Milli devletlerin yok edilmesi” eksenli uluslararası bir çalışmanın izdüşümü. Ne kadar az güç o kadar kapitalizm. Almanya’da Heidegger’in nazi yanlısı olduğu gerçeğine ve Yahudi olmasına rağmen ilişkisini sürdüren yazar soğuk savaş dönemi tek dünya-devlet-kapitalizm düşüncesine de payanda olmaktan geri durmuyor. 20 yüzyılı anlamak için bir kapı aralığı bu kitap.

Öte yandan Arendt, barışın ve savaşın başka araçlarla sürdürülmesi’ tezi iş ve ilişkilerin şiddet dışında bir takım araçlarla sürdürülebilmesi üzerine de düşünür yazar. İkinci Dünya Savaşı sonrası yetişen kuşakla ve devlet yapılarıyla ilgili, yetişen kuşak, şiddetin her türüne karşı, şiddete dayalı olmayan bir siyaseti destekledi. Dünya için artık militanlar ya kızıl faşist, anarşist ya da Nazi olarak adlandırılırken, buna karşılık olarak ‘polis devleti’, ‘geç kapitalizmin faşizmi’ ya da ‘tüketim toplumu’ nitelendirmeleri ile kendilerine karşı çıkanları suçladı.

Sonuçta şiddetin muadili de alternatifi de şiddettir.

Hannah Arendt

Şiddet Üzerine

İletişim Yayınları

Ethem Erdoğan - 12.05.2020

,

2767

Ethem Erdoğan Hakkında

Ethem Erdoğan

Kütahya doğumlu. 1995 yılında Alkım edebiyat dergisini bir grup arkadaşıyla beraber çıkardı. Yazı ve şiirlerini Alkım, Kırağı, İpek Dili, Edebiyat Ortamı, Hece ve Yediiklim edebiyat dergilerinde yayınladı.

Sosyal Medya'da Bizi Takip Edin