Kitap Haber

İmam Birgivi'nin "Hadis Usulü" metnini şerh eden, Davud bin Muhammed El Karsi El Hanefi'nin bu eserini Türkçeye tercüme eden Abdussamed Yalçın'ın bu çalışmasını ilim ve kültür dünyamıza Dua Yayıncılık kazandırmıştır. Eserin Arapça metni (Birgivi metni) toplam 8 sayfa olup, kitabın en son kısmında, orijinal metin olduğu şekli ile verilmiştir. Kitabın telif tarihi hicri 10 Caher 1151'dir.

Kitabın takdim kısmında mütercimin ifade ettiği şekli ile, usul şerhini okuyacak olanların yabancılık çekmemesi ve konuya daha iyi vakıf olabilmeleri için, başka eserlerden hadis ilmi ile ilgili bir derleme yapılıp "hadisin tarihçesi, hadisin tedvini, hadis literatürü ve hadis ilimleri" başlıkları kitabın girişine eklenmiştir. Hadis literatürü kısmında, hadis ilmi içinde kullanılan, "sahifeler, cüzler, sahih hadis kitapları, müsnedler, mecmualar, cam'iler, müstedrekler, müstahrecler, sünenler ve ahkam kitapları" gibi kavramları kısaca ve anlaşılır şekilde izah ediyor.

Aynı şekilde "hadis ilimleri" başlığı altında, "cerh ve tadil, muhteleful hadis, ilelü'l hadis, garibul hadis, nasih ve mensuh" ilimlerini kısaca ve anlaşılır bir şekilde izah etmiştir. Hemen akabinde İmam Birgivi'nin hayatı özlü bir şekilde okuyucunun istifadesine sunulmuştur. Okuyucu açısından, okuduğu eserin müellifini tanımak önemlidir. İlmi kariyerini, takvasını ve yetiştiği ortamı bilmek, okuyucunun fikir dünyasını etkiler.

Mütercim, eserin/şerhin metnine geçmeden önce " kitap hakkında" başlığı ile, kitabın telif, şerh ve kütüphane bilgilerini vermiştir. Bu başlık altında kısada olsa şarih El Karsi El Hanefi ile ilgili de kısa bir bilgi vermiştir. El Kari El Hanefi, mukaddime kısmında bu şerhi yapma gereksinimini şöyle izah ediyor."Buhari'yi şerifi (Sahihi Buhari) kitabını ders olarak okutmak istediğim sıra, ona başlamadan önce, Usulu'l Hadis'ten bir risale okutmanın daha uygun olacağını anladım. Çünkü Buhari'yi okumak, Usulu Hadis bilmeyi gerektirir. Usulü hadis risalelerinden de, Birgivi'nin risalesinden daha güzelini görmedim."

El Karsi El Hanefi, birinci bölümde (klasik usul kitaplarında olduğu gibi) hadis ilmi ile ilgili bir kısım kavramları (hadis, sahabe, tabiin, haber, muhaddis, hafız, hüccet, hakim) izah etmiştir. Hadis usulü eserleri içinde belki de en güzel kategorik sıralamayı yapan İmam Birgivi'dir.(Bu eserdir) kategoriler ve net izahlar, hadis usulü konusunda genel bilgi sahibi olmak isteyen okuyucunun kavramasını kolaylaştırmaktadır.

Kategoriler:"kaynağına göre hadisler, senedine göre hadisler, senedinde kopukluk olmasına göre hadisler, ravinin kusurlarına göre hadisler, sıhhat derecesine göre hadisler, adaleti zedeleyen kusurlara göre hadisler, ravi sayısına göre hadisler. "

El Karsi El Hanefi, kitabın "hatime" kısmında, "kitabın başından buraya kadar, takrib (nevevi), Tedrib (suyuti), Nuhbe (askalani) ve Elfiye gibi muteber kitaplardan hadis kısımlarının incelenmesinde bize müyesser olanıdır." Diyerek istifade ettiği eserleri ifade etmiştir.

Tercümede dikkatimizi çeken önemli bir husus, anlaşılır bir dil ve net cümlelerin kurulmuş olmasıdır. Gerek eski dönem alimlerin gerek yeni dönem alimlerin, yazmış olduğu hadis usulü kitapları ile kıyaslayacak olursak, kategorizasyon yönü ile ile orjinalliğini ortaya koyan eser, El Karsi El Hanefi gibi büyük bir alimin ders olarak okutmaya göre şerh etmiş olması, hadis usulü ders çalışmalarında öncelikli tercih edilecek bir eser olmasına vesile oluyor.

Salih ameller için ilmin önemi, ilmin anlaşılması için usulün önemi tartışmasız bir hakikattir. Kuran'ın anlaşılması ve yaşanması için, en güzel pratik ve en güzel tefsir olan hadis/sünnet ilminin önemi de aynı şekilde tartışmasız bir hakikattir. Diğer bütün ilimlerde olduğu gibi , hadis ilmi içinde usul bilgisi çok önemlidir.

Usulsüz bilgi ancak kişinin cehaletini arttırır. Bu vesile ile hadis ilmini öğrenmeye katkısı olması ümidi ile...

Usulü'l Hadis Şerhi - İmam Birgivi