Kitap Haber

Şairler sadece şiir düşünüp şiir mi söyler! Bu soruya hem evet hem de hayır olarak cevap verilebildiği gibi ikisi arasında da bir cevap verilebilir. Yani hem evet hem de hayır. Bu da kişiye göre değişen - yani kişinin düşüncesine göre değişkenlik gösterir- bir yargıdır. Kimileri şairin işi sadece şiir söyleyip, şiir düşünür demişseler de kimileri de bir şairin düşünsel bir duruşu, fikri mülahazaları olması gerektiğinden bahsetmiştir.

Şair sadece şiir düşünüp şiir mi söyler! Biz bu soruya verilen hayır yanıtı üzerinde durup bu yargı üzerinden şekillendireceğiz yazımızı. Bize göre bir şair sadece şiir düşünüp, şiir söylememelidir. Şiir yazmak onun asıl işidir fakat şiirine konu olan fikri yani düşünsel tavrını da ortaya koyacak eserler vermelidir ki yazdığı şiirlerin açıklanmasına yol olsun. Şair şiirini açıklayıcı yazılar yazmalı mıdır! Sorusu da bununla birlikte ortaya çıkar ki bu da farklı bir konu olarak tartılabilir.

Şair düşünsel tavrını, fikirsel serüvenini oluşturan konularda yazılar yazması onun bu konudaki birikiminin ve tavrının belirginleşmesini sağlar. Bu şairlere örnek olarak Sezai Karakoç, İsmet Özel verilebilir. Bunlara ek olarak da zarif şair Cahit Zarifoğlu’da ”Zengin Hayaller Peşinde” eseri ile dahil edilebilir.

Hayallerin zenginliği peşinde

”Zengin Hayaller Peşinde” Cahit Zarifoğlu’nun aslında pek bilinmeyen bir tarafını ortaya çıkardığı için önemli bir eserdir. Eser Zarifoğlu’nun düşünce ve sanat yazılarının derlendiği ve şairin edebiyatın teorik yönü üzerine kaleme aldığı yazılarını içeriyor. Kitaptan öğrenebildiğimiz kadarıyla yazarın bu gibi yazıları dergi ve gazete sayfalarında kalmış yüzlerce yazısından bahsedilmektedir. Yazılan yazıları şair belirli dönemlerde müstear isimlerle (Ahmet Sağlam, Vedat Can, Abdurrahman Cem) yazmıştır.

Bir şairin şiirle ilgili yazılarını her zaman önemsemişimdir. Bu yazılar şairin şiirleri için önemli açıklamalar barındırır. Özellikle Zarifoğlu gibi kolay anlaşılmayan, kendini hemen ele vermeyen şiirler yazan bir şairin şiirini anlamak için söyledikleri şiirlerinin anlaşılması için bir harita olmuştur. Şairler hakkında söylediğini kendisini de dâhil ederek biz söylediği şu kısımla biraz anlamaya çalışıyoruz ”Şairler modern insanın sıkıntılarını belki psikolojik açıklamalarla orta koymuyorlar. Ama onlar, insanın gözle görülür, elle tutulur başarılarına bakarak yazdıkları şiirlerde bile, toplam çizgisinin altındaki kelimenin yenilgi ve başarısızlık olduğunu görebilirler. İşte bu sebeptendir ki bütün insanların bir defa olsun gerçekleşmesini bekledikleri katıksız bir mutluluğun şiirini yazmaya kalktıkları oluyor. Belki de yekun çizgisinin altındaki hükmün değişmeyeceğini bile bile. ” syf 49
En acımasız eleştiri eleştirilmemekten evlâdır

Şair evvela kendi eleştirmenidir. Zengin hayaller peşinde koştuğu, şiire imge, mısra, kelime diye aldığı, duygu dünyasını kurduğu hayallerle zenginleştiren şair, şiirine sağlıklı bir ortam oluşturmak için eleştirmen gözüyle bakabilmelidir yazdığı eserine.
”Şiir için sağlıklı bir sosyal ortam, kültür saldırılarından azâde bir uygarlık, şiire antenleri açık insanlar(şairler), bunların okuyarak, dinleyerek etkilenecekleri, özümseyip sürdürecekleri bir şiir geleneği ve şairi uyarılarla, hırpalamalarla, edebi dayaklarla yönlendirecek eleştirmenler gerekli. ” sfy 54 aynı yazının devamında ” Kâbe duvarlarında askıya çıkan şiirin macerasından itibaren bugüne kadar gelen şiiri bir duygu olarak dahi olsa bileceksiniz ve kendi şiirinin uyarıcısı, hırpalayıcısı, eleştirmeni olacaksınız” syf. 54

Eleştiri eserlerin daha iyi olması için bir öneri, bir pusula olmuştur. Tabi yerinde eleştiri kavramına uyacak eleştirilere burada işaret ediyoruz. Eleştirinin öznel yargılamalardan uzak, nesnel bir çizgide olması eserin daha iyi olması için bir vesile olmuştur.

Zengin Hayaller Peşinde
Cahit Zarifoğlu
Beyan Yayınları
272 Sayfa