Toplumsal Fenomen Olarak Yazar ve Edebiyat, Edebiyat, Bilal CAN

Toplumsal Fenomen Olarak Yazar ve Edebiyat yazısını ve Bilal CAN yazarına ait tüm yazıları Kitaphaber.com.tr sitemizden okuyabilirsiniz.

Toplumsal Fenomen Olarak Yazar ve Edebiyat

26.11.2021 14:48 - Bilal CAN
Toplumsal Fenomen Olarak Yazar ve Edebiyat

Edebiyat nedir? Bu soruya verilecek binlerce cevap içerisinde belki de üzerinde durulacak en önemli cevap; edebiyatın muhayyilemizi besleyen, bize hayatın farklı renkleri, sesleri, biçimleri olduğunu gösteren bir olgu olduğudur. Edebiyat besler, büyütür, seslendirir, düşündürür, harekete geçirir, bir kültür biçimi geliştirir, bir medeniyet havzasını besler, bir millet olma ve bir insan kalma mücadelesi içinde belirli bir amaca yönlendirir. Edebiyat; hakikat tayfları arasında tek bir hakikate râm olma, ondan beslenme, duygu helezonları içerisinde insanı tanıma, bilme ve gerçekliğin peşinde koşan argümanlardan biridir.

Edebiyat için, anlama ve anlamlandırma faaliyetlerini dil ile yapma biçimidir dersek yanılmış olmayız. Dil, insanın ispatı, sahip olduğu değerler, düşünceler ve kendilik bilincinin bir yansımasıdır. Düşünme yetisini dil ile geliştiren insanlık, dili de düşüncenin sahip olduğu griftliğe bir çözüm yolu olarak kullanmıştır. Dil, hafızadır. Edebiyat, dilin bu hafızasından istifade ederek muhayyilemizi besler. Bu hafıza ile kültürlenme süreci başlar ve yine bu hafıza ile medeniyet temelleri atılır. İnsanlar dillerine göre tanınır ve dilleri ile bilinir. Bu bakımdan edebiyat, dili kullanma beceresinin üst perdeden yansıtmakla mükellef olduğu için yazarlar bu vazifeyle vazifelenmiş kişilerdir.

Edebî eserler; bir toplumun yaşamış olduğu kültürlenme sürecinin birer temsili niteliğindedir. İçerisinde ele aldığı unsurlar, o toplumun yaşamış olduğu veya yaşamaya müsait olduğu hallerin birer çetelesi hükmündedir. Bu eserler, içeriğindeki unsurlarla toplumsal olanı yansıtabildiği gibi toplumun birer örneği yahut formu olarak nitelendirilen bireyi merkeze almaktadır. Birey ekseninde toplumsalın okuması, toplumsalın duygu ve düşünce durumunu açıklanması mümkündür. Yazar da yaşadığı toplumun bir bireyi olmakla birlikte o toplumu şerh eden fenomen hükmündedir. Bu bakımdan denilebilir ki; her yazar toplumsal bir fenomen olarak ortaya koyduğu eserle önce yaşadığı toplumu sonra insanlığı şerh etmeye çalışan bir girişimcidir.

Edebiyat, yaşamak telaşıyla gününü dolduran insanın hayatını anlamlandırmak ve sorgulamak için bir vesiledir. Ortaya konulan her eser farklı ilgilere ve özelliklere sahip olan ve her biri yine ayrı bir ayet olan insanın izahını barındıran anlam kutularıdır. O kutuların açılması neticesinde asıl öze ulaşılacaktır.

Edebiyatın Yansımaları

Edebiyat, bu gün tüm bilimleri kapsayan bir genişliğe sahip tür olarak insanlığın ortak çabasıyla gelişmiş, bölgelere göre farklı zenginliklere bürünmüş hafızalar bütünlüğüdür. Kendi içerisinde farklı türlere ayrılsa da ortak bir amaca hizmet eder: anlamlandırma ve anlama. Bu süreç içerisinde kanaatimce en yoğun mesai şiir için harcanır. Şiir; barındırdığı anlam kapsülleriyle dimağlarda farklı form ve biçimlerle anlamın estetize edilerek sunulması biçimidir. Bu bakımdan iyi şiirlerin hepsi barındırdıkları anlamlar bakımından bir şerhe ihtiyaç duyar. Bu şekilde anlaşılır şiir.

Şiir üzerine yazılan ve şiirin barındırdığı anlam katmanlarını ortaya koyan eserler, özelde şiirin, genelde ise o edebiyatın gelişmesine büyük katkılar sunan eserlerdir. Edebiyatı irdeleyen; biçim, üslup, imaj, anlam bakımından değerlendiren eserler, o edebiyatın yükselmesi için birer girişim örneğidir. Bu eserlerin sayısının artması, o edebiyatın daha çok konuşulmasına, konuşuldukça daha farklı açılardan ele alınmasına imkân sağlamaktadır. Bu eserlerden biri yakın zamanda Hayatın Şiiri Edebiyat başlığıyla yayınlanan eserdir. Eser, ana hatlarıyla şiiri, özel hatlarıyla edebiyatı irdeleyen oylumlu değerlendirmelerden müteşekkil yazılardan oluşmuştur.

Bir edebiyat haritası sunan Hayatın Şiiri Edebiyat adlı eser, ele aldığı yazılarla: Necip Fazıl, Yahya Kemal, Tolstoy, Andre Gide, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Haşim, Sabahattin Ali, Sezai Karakoç, İsmet Özel, M. Akif İnan, Alaeddin Özdenören, Rasim Özdenören, Arif Ay, Nuri Pakdil, Erdem Bayazıt, Ali Göçer, Mustafa Sarıçiçek, Ersin Nazif Gürdoğan, Yücel Kayıran isimleri üzerinde durmaktadır. Eser, bu isimler üzerinden eserleri ve şiirleri, şiirlerindeki belirli temalar ve Türk edebiyatının seyri hakkında oluşan tartışmalara değinen yazılardan oluşmaktadır. Bu yazılar arasında en dikkat çeken yazı ise Necip Fazıl hakkında yazılan yazıdır. Necip Fazıl şiirini özel bir temayla irdeleyen ilk yazı, farklı temalarla da şiire yaklaşılabileceğini anımsatır niteliktedir. At'a Senfoni ya da "Atlar Rüzgârların Kızıdır" başlığıyla yayınlanan bu yazısında Âtıf Bedir, Necip Fazıl'ın at sevgisinden yola çıkarak şiirlerinde imaj olarak kullandığı "at" unsuruna yoğunlaşır. Eserdeki dikkat çekici yazılardan biri olan bu yazıda Bedir, Necip Fazıl'ın tam bir at tutkunu olduğunu, şiirlerindeki "at" imajıyla ve yine Necip Fazıl tarafından yazılan Ata Senfoni adlı eseriyle geniş bir biçimde ele almaktadır. Necip Fazıl'ın "At" ı sadece bir hayvan olarak değil, bir araç, bir olgu olarak ele aldığını ifade eden Bedir, atın geçmişten günümüze büyük önem verilen bir anlamlar bütünlüğü olduğunu da sergiler. Atın gerek tarihi yönü gerekse de mitolojik yanı ile irdelendiği bu yazıda atın farklı biçim ve yansımaları ile Necip Fazıl'ın ifadelerinde ne şekilde yer edindiğini ortaya koymaktadır.

Hayatın Şiiri Edebiyat
Âtıf Bedir
Hece Yayınları
159 sayfa
2021 Ankara


Yazar: Bilal CAN - Yayın Tarihi: 26.11.2021 14:48 - Güncelleme Tarihi: 26.11.2021 16:20
649

Bilal CAN Hakkında

Bilal CAN

Dumlupınar Üniversitesi Sosyoloji lisansını tamamladıktan sonra yüksek lisansını da aynı üniversitede tamamladı. Sosyolojik çalışmaları mekân, kent, şehir ve edebiyat sosyolojisi üzerine yoğunlaşmıştır. Şiirleri, denemeleri, kitap değerlendirmeleri ve eleştirileri bir çok dergide yer aldı.

Kitaphaber.com.tr sitesinin kurucuları arasında yer alıyor ve 2015'ten itibaren genel yayın yönetmenliğini yapıyor.

Yayınlanmış Kitapları

Zaman İçinde Mekan, Hece Yayınları, 2021. (TYB 2021 Şehir Kitabı Ödülü)
İnsanlığın Ağlama Tarihine Bir Giriş, Hece Yayınları, 2021.
Kebikeç, İzdiham Yayınları, 2019.
Kentle Kavga: Mustafa Kutlu Öykücülüğünde Mekan, İzdiham Yayınları, 2017.

twitter: @bilalcan1

Bilal CAN ismine kayıtlı 302 yazı bulunmaktadır.

Yazarımıza ait 4 kitap bulunmaktadır.